ทำไมสายซีเนม่าถึงไม่ได้ไล่หาเลนส์ที่คมที่สุด

ทำไมสายซีเนม่าถึงไม่ได้ไล่หาเลนส์ที่คมที่สุด ผมเคยไปดูกองถ่ายโฆษณาชิ้นหนึ่ง แล้วเห็น DP หยิบชุดเลนส์ที่เก่ากว่าอุปกรณ์อย่างอื่นในกองทั้งหมดมาใช้ ทั้งที่ผู้ช่วยเสนอชุดใหม่กว่าให้แล้ว ผมถามเขาตอนพักว่าทำไม เขาตอบสั้น ๆ ว่า “ชุดนี้มันเข้ากันทั้งเซ็ต” แค่นั้น ไม่มีคำว่าคม ไม่มีคำว่าละเอียด ตอนนั้นผมยังไม่เข้าใจ อีกหลายปีต่อมาถึงเข้าใจว่าเขาไม่ได้เลือกเลนส์ เขากำลังเลือกไม่ให้เกิดปัญหาในห้องเกรด

ทำไมสายซีเนม่าถึงไม่ได้ไล่หาเลนส์ที่คมที่สุด เพราะให้ค่ากับสิ่งอื่น

สิ่งที่สายซีเนม่าให้ค่ามากกว่าค่าความคมสูงสุด มีอยู่ไม่กี่อย่างแต่หนักทุกอย่าง อย่างแรกคือความสม่ำเสมอของชุดเลนส์ หนังหรือโฆษณาเรื่องหนึ่งใช้ทางยาวโฟกัสหลายค่าในซีนเดียว ภาพกว้าง ภาพมีเดียม ภาพโคลสอัพ ตัดสลับกันภายในไม่กี่วินาที ถ้าเลนส์แต่ละตัวให้โทนสีต่างกันนิดเดียว คนดูจะไม่รู้ว่าอะไรผิด แต่จะรู้สึกว่าภาพกระโดด และคนที่ต้องมานั่งไล่แก้ทีละช็อตคือคนเกรด ซึ่งแปลว่าเวลาและเงิน

การไล่โทน โบเก้ และการควบคุมแฟลร์

อย่างที่สองคือการไล่โทน หรือลักษณะที่เลนส์เปลี่ยนจากส่วนที่ชัดไปสู่ส่วนที่เบลอ เลนส์บางตัวเปลี่ยนแบบนุ่มนวลจนตาไล่ตามได้สบาย บางตัวเปลี่ยนแบบตัดกันจนรู้สึกว่าตัวแบบถูกแปะทับฉากหลัง สำหรับงานที่ต้องการให้คนดูจมเข้าไปในเรื่อง ความรู้สึกนี้สำคัญกว่าการที่ขนตาแต่ละเส้นแยกออกจากกันชัดแค่ไหน อย่างที่สามคือคาแรกเตอร์ของโบเก้ ทรงของจุดไฟที่หลุดโฟกัส ขอบของมัน วิธีที่มันบิดเมื่อขยับไปทางขอบเฟรม ทั้งหมดนี้คือลายเซ็นที่ทำให้ภาพจากชุดเลนส์หนึ่งดูไม่เหมือนอีกชุด และอย่างสุดท้ายคือการควบคุมแฟลร์ ไม่ใช่การกำจัดแฟลร์ แต่คือการที่เมื่อไฟส่องเข้าหน้าเลนส์แล้ว สิ่งที่ได้เป็นสิ่งที่คาดเดาได้และซ้ำได้ในเทกถัดไป

ความย้อนแย้งของการจ่ายเพิ่มเพื่อรายละเอียดแล้วจ่ายอีกก้อนเพื่อลดมัน

อีกเรื่องที่ทำให้ความคมสูงสุดไม่ใช่เป้าหมาย คือเลนส์ที่คมจัดเกินไปบางครั้งทำให้ผิวคนดูแข็ง จนต้องเอาฟิลเตอร์ diffusion มาช่วยลดลงอยู่ดี ซึ่งพอคิดตามก็จะเห็นความย้อนแย้ง เราจ่ายเงินเพิ่มเพื่อรายละเอียดที่สูงขึ้น แล้วจ่ายอีกก้อนเพื่อลดมันลง สายซีเนม่าเลยมองปัญหานี้กลับด้าน คือเลือกเลนส์ที่ให้หน้าตาที่ต้องการตั้งแต่แรก แทนที่จะเลือกเลนส์ที่ให้ข้อมูลมากที่สุดแล้วค่อยมาถอดออก

แต่นี่ไม่ได้แปลว่าความคมไม่มีค่า งานที่ต้องเก็บรายละเอียดจริง งานสินค้า งานสถาปัตยกรรม งานที่ต้องครอปหนักในโพสต์ ความคมคือสิ่งที่คุณต้องการตรง ๆ และเลนส์ที่ทำได้ดีที่จุดนั้นก็สมกับราคาของมัน สิ่งที่ผมอยากให้เห็นคือ ความคมเป็นหนึ่งในหลายเกณฑ์ ไม่ใช่เกณฑ์เดียวที่จัดอันดับทุกอย่าง

เวลาคุณจะเติมเลนส์ตัวต่อไป ลองถามว่ามันจะอยู่ในชุดเดียวกับเลนส์ที่คุณมีได้ราบรื่นแค่ไหน เพราะเลนส์ที่คมกว่าแต่ทำให้ชุดของคุณไม่เข้ากัน อาจสร้างงานเพิ่มมากกว่าที่มันช่วย แล้วสำหรับคุณ ชุดเลนส์ที่พูดภาษาเดียวกันทั้งเซ็ต มีค่าเท่าไหร่กันแน่