ISO เป็นค่าที่มือใหม่มักเข้าใจผิดว่าเป็นตัวเพิ่มแสง จริง ๆ แล้วมันไม่ได้เพิ่มแสงเลย มันคือการเพิ่มความไวต่อแสงที่มีอยู่แล้วต่างหาก ฟังดูคล้ายกันแต่ความต่างนี้สำคัญมาก
ISO เหมือนการเร่งโวลุ่มลำโพง
ลองนึกถึงการฟังเพลงจากลำโพง ถ้าต้นทางเสียงดังชัดอยู่แล้ว เราแทบไม่ต้องเร่งโวลุ่ม เสียงก็ใส แต่ถ้าต้นทางเสียงเบามาก เราต้องเร่งโวลุ่มขึ้นเยอะเพื่อให้ได้ยิน พอเร่งมากเข้า เสียงซ่าและเสียงรบกวนที่ปกติไม่ได้ยินก็จะดังตามขึ้นมาด้วย ISO ทำงานแบบเดียวกันเป๊ะ ค่า ISO คือระดับการเร่งสัญญาณแสง ยิ่งเร่งมากภาพยิ่งสว่าง แต่เม็ดสีรบกวนหรือ noise ก็โผล่มามากขึ้น
ทำไมเราถึงต้องดัน ISO
คำตอบคือเวลาแสงไม่พอ เราเปิดรูรับแสงกว้างสุดแล้ว เราลดความเร็วชัตเตอร์ลงจนเกือบจะถือไม่ไหวแล้ว แต่ภาพยังมืดอยู่ ทางออกสุดท้ายคือดัน ISO ขึ้นเพื่อให้ภาพสว่างพอใช้งาน มันคือการแลกเอาความสว่างมาด้วยเม็ดสีที่หยาบขึ้นเล็กน้อย
ควรตั้งแค่ไหน
หลักง่าย ๆ คือตั้งให้ต่ำที่สุดเท่าที่สถานการณ์ยอม กลางวันแสงดีเราอยู่ที่ค่าต่ำสุดได้สบาย ภาพจะสะอาดที่สุด พอแสงเริ่มน้อยลงค่อยขยับขึ้นเท่าที่จำเป็น ไม่ใช่กระโดดไปสูงสุดตั้งแต่แรก
มีอีกเรื่องที่อยากให้สบายใจ กล้องรุ่นใหม่ ๆ จัดการ noise ได้ดีขึ้นมาก และที่สำคัญกว่านั้นคือ ภาพที่มี noise นิดหน่อยแต่คมและได้จังหวะ ยังมีค่ามากกว่าภาพที่สะอาดแต่เบลอเพราะกลัวดัน ISO อย่าให้ความกลัว noise ทำให้เราพลาดช็อตสำคัญ
เคล็ดลับลด noise
noise จะเห็นชัดที่สุดในส่วนมืดของภาพ เวลาถ่ายที่แสงน้อยแล้วตั้งใจถ่ายให้พอดีไม่ให้มืดเกินไป จะช่วยลด noise ได้มากกว่าการถ่ายมืดแล้วมาดึงให้สว่างทีหลัง เพราะการดึงเงาขึ้นมาทีหลังจะดึง noise ขึ้นมาด้วย
สิ่งที่อยากให้จำคือ ISO ไม่ใช่ตัวร้าย มันคือเพื่อนที่ช่วยให้เราถ่ายในที่แสงน้อยได้ ขอแค่เราใช้มันอย่างพอดี ตั้งให้ต่ำเมื่อทำได้ และไม่ลังเลที่จะดันขึ้นเมื่อจำเป็นเพื่อแลกกับภาพที่คมและได้จังหวะที่ตั้งใจ
