ความเร็วชัตเตอร์เป็นเรื่องที่เห็นผลชัดที่สุดในสามเรื่องของการเปิดรับแสง เพราะมันเกี่ยวกับเวลาโดยตรง และเวลาเป็นสิ่งที่เรารู้สึกได้ง่าย
ชัตเตอร์คือม่านที่เปิดให้แสงเข้า
ลองนึกภาพว่าชัตเตอร์คือม่านที่เปิดและปิดหน้าเซนเซอร์ ความเร็วชัตเตอร์คือระยะเวลาที่ม่านนั้นเปิดให้แสงวิ่งผ่านเข้ามา ถ้าเปิดสั้นมากอย่างหนึ่งในพันวินาที แสงเข้ามาแค่แวบเดียว ถ้าเปิดนานอย่างหนึ่งวินาที แสงมีเวลาเข้ามานานกว่ามาก
ชัตเตอร์จัดการการเคลื่อนไหว
เวลาเราใช้ชัตเตอร์เร็ว เราเหมือนหยุดเวลาไว้ชั่วขณะ น้ำที่กระเด็นจะกลายเป็นหยดลอยกลางอากาศ นกที่บินจะหยุดนิ่งกลางปีกกระพือ คนวิ่งจะคมชัดไม่เบลอ นี่คือเหตุผลที่ภาพกีฬาหรือภาพสัตว์ที่เคลื่อนไหวเร็วต้องใช้ชัตเตอร์เร็ว
ในทางกลับกัน เวลาเราใช้ชัตเตอร์ช้า ทุกการเคลื่อนไหวในช่วงที่ม่านเปิดอยู่จะถูกบันทึกเป็นเส้นเบลอ น้ำตกจะกลายเป็นสายหมอกนุ่ม ๆ ไฟท้ายรถจะลากเป็นเส้นยาว นี่คือการใช้ความเบลอเป็นเครื่องมือเล่าเรื่องอย่างตั้งใจ ไม่ใช่ความผิดพลาด
ระวังภาพสั่นจากมือเรา
ความเบลอมีอีกแบบที่เราไม่ต้องการ คือภาพสั่นจากมือเราเอง เวลาชัตเตอร์ช้าเกินไปแล้วเราถือกล้องด้วยมือ การสั่นเล็ก ๆ ของมือจะทำให้ทั้งภาพเบลอ มีหลักจำง่าย ๆ ว่าความเร็วชัตเตอร์ไม่ควรช้ากว่าตัวเลขระยะเลนส์ที่เราใช้ ถ้าใช้เลนส์ 50 ก็ไม่ควรช้ากว่าหนึ่งในห้าสิบวินาที ถ้าจะใช้ช้ากว่านั้นควรหาขาตั้งมาช่วย
กติกาเพิ่มสำหรับงานวิดีโอ
เรามักตั้งชัตเตอร์ให้เป็นสองเท่าของเฟรมเรต ถ่าย 24 เฟรมก็ใช้ราวหนึ่งในห้าสิบ เพื่อให้การเคลื่อนไหวดูเป็นธรรมชาติเหมือนที่ตาคนคุ้นเคย ถ้าตั้งเร็วเกินไปวิดีโอจะดูกระตุกแข็ง ๆ
สิ่งที่อยากให้จำคือ ความเร็วชัตเตอร์ไม่ใช่แค่ปุ่มปรับสว่าง แต่มันคือเครื่องมือควบคุมเวลาในภาพ เราอยากหยุดวินาทีนั้นไว้ หรืออยากให้มันไหลเป็นเส้น คำตอบอยู่ที่ความเร็วชัตเตอร์ที่เราเลือก
