เวลาเดินเข้าร้านเลนส์แล้วเจอตัวเลขเต็มไปหมด 16 24 35 50 85 135 หลายคนเลือกไม่ถูกว่าตัวไหนเหมาะกับตัวเอง วันนี้เราจะไม่ท่องตัวเลข แต่จะเข้าใจว่าแต่ละระยะมันเล่าเรื่องต่างกันยังไง
ระยะเลนส์เปลี่ยนความรู้สึกของภาพ
ระยะเลนส์ไม่ได้แค่บอกว่าซูมเข้าหรือออก แต่มันเปลี่ยนความรู้สึกของภาพทั้งหมด เลนส์มุมกว้างกับเลนส์เทเลให้อารมณ์คนละแบบ แม้ถ่ายของชิ้นเดียวกัน
มุมกว้าง 16–24 โอบบรรยากาศ
เลนส์มุมกว้างให้ความรู้สึกโอบกว้าง เก็บบรรยากาศได้เยอะ เหมาะกับการถ่ายวิว ถ่ายห้อง ถ่ายสถาปัตยกรรม หรือเวลาที่เราอยากให้คนดูรู้สึกว่าได้ยืนอยู่ในที่นั้นจริง ๆ แต่มันมีนิสัยอย่างหนึ่งคือทำให้สิ่งที่อยู่ใกล้ดูใหญ่เกินจริงและสิ่งที่อยู่ไกลดูเล็กลง ถ้าเอาไปถ่ายหน้าคนใกล้ ๆ จมูกอาจดูโตผิดส่วน
ช่วงกลาง 35–50 เป็นธรรมชาติ
คือระยะที่ใกล้เคียงกับสายตาคนมากที่สุด ภาพออกมาเป็นธรรมชาติ ไม่บิดเบือน เหมาะกับการเล่าเรื่องในชีวิตประจำวัน ถ่ายคนคู่กับบรรยากาศ ถ่ายสตรีท ถ่ายของกินบนโต๊ะ ใครที่ยังไม่รู้จะเริ่มเลนส์ไหน ช่วงนี้คือคำตอบที่ปลอดภัยและใช้ได้กว้างที่สุด
เทเล 85 ขึ้นไป หน้าคนสวย หลังละลาย
ช่วงเทเลจะดึงสิ่งที่อยู่ไกลให้เข้ามาใกล้ และมีนิสัยตรงข้ามกับมุมกว้าง คือมันบีบระยะให้ฉากหน้ากับฉากหลังดูใกล้กันขึ้น ทำให้หน้าคนดูได้สัดส่วนสวย ฉากหลังละลายง่าย นี่คือเหตุผลที่ช่วง 85 ขึ้นไปเป็นที่นิยมสำหรับถ่ายพอร์ตเทรต
เราควรเริ่มจากตัวไหน
คำตอบไม่ได้อยู่ที่ว่าระยะไหนดีที่สุด แต่อยู่ที่ว่าเราถ่ายอะไรบ่อยที่สุด ถ้าชอบถ่ายเที่ยวเก็บบรรยากาศ มุมกว้างถึงช่วงกลางจะตอบโจทย์ ถ้าชอบถ่ายคน ช่วง 50 ถึง 85 จะคุ้มกว่า ถ้ายังไม่แน่ใจ เลนส์ช่วงกลางตัวเดียวคือจุดเริ่มที่ดีที่สุด เพราะมันบังคับให้เราขยับตัวเข้าออกเพื่อจัดองค์ประกอบ ซึ่งเป็นการฝึกสายตาที่ดีมาก
มีเคล็ดลับเล็ก ๆ ก่อนตัดสินใจซื้อ ลองดูภาพเก่าที่เราเคยถ่ายแล้วชอบ เช็กว่าส่วนใหญ่ถ่ายที่ระยะประมาณไหน นั่นคือระยะที่ตาเราชอบโดยธรรมชาติ แล้วลงทุนกับระยะนั้นก่อน สิ่งที่อยากให้จำคือ ระยะเลนส์คือมุมมองและอารมณ์ที่เราอยากมอบให้คนดู เลือกจากเรื่องที่เราอยากเล่า ไม่ใช่เลือกจากตัวเลขที่ครอบคลุมที่สุด