ปัญหาที่สายวิดีโอเจอบ่อยเมื่อใช้ ND โดยเฉพาะแบบปรับได้คือภาพสีเพี้ยนไปทางอุ่นหรือเย็น และบางทีเจอลายกากบาทหรือแถบมืดพาดกลางภาพที่เรียกว่า X-cross ทั้งสองอย่างนี้ทำให้ภาพเสียและบางกรณีแก้ทีหลังยาก หลายคนไม่รู้ว่ามันเกิดจากอะไรและป้องกันยังไง ผมอยากชวนมาดูสาเหตุและวิธีเลี่ยง เพราะพอเข้าใจแล้วเราจะเลือกและใช้ ND ได้อย่างที่ได้ภาพสีถูกต้องและสะอาด ไม่ต้องมาเสียใจตอนเปิดฟุตเทจในคอมว่าสีเพี้ยนหรือมีลายพาด
สาเหตุของสีเพี้ยน
เริ่มจากสีเพี้ยน สาเหตุหลักคือคุณภาพของฟิลเตอร์ ND ที่ดีควรลดแสงในทุกสีเท่ากันเพื่อให้สีไม่เปลี่ยน แต่ ND คุณภาพต่ำมักลดแสงไม่เท่ากันในแต่ละสี ทำให้ภาพเพี้ยนไปทางอุ่นออกส้มหรือเย็นออกเขียวฟ้า โดยเฉพาะเมื่อใช้ความเข้มสูง แบรนด์ที่ทำ ND คุณภาพดีจะชูเรื่องความแม่นสีหรือสีที่เป็นกลางเป็นจุดขาย เพราะฉะนั้นการลงทุนกับ ND ที่คุมสีได้ดีช่วยลดปัญหานี้ตั้งแต่ต้น ส่วนถ้าใช้ตัวที่มีสีเพี้ยนอยู่บ้าง ก็ปรับไวต์บาลานซ์ชดเชยได้ในระดับหนึ่งแต่ไม่เท่าการเริ่มจากฟิลเตอร์ที่สีนิ่ง
ลาย X-cross คืออะไร
ลาย X-cross เป็นปัญหาเฉพาะของ variable ND ที่เกิดเมื่อหมุนไปถึงความเข้มสูงเกินช่วงที่ฟิลเตอร์ทำได้ดี มันปรากฏเป็นแถบมืดรูปกากบาทพาดกลางภาพ สาเหตุมาจากหลักการทำงานของ variable ND ที่ซ้อนชั้นโพลาไรซ์ เมื่อหมุนเข้มเกินไปการตัดแสงในแต่ละมุมของภาพไม่เท่ากันจนเกิดลาย วิธีเลี่ยงคือไม่หมุนไปสุดขอบด้านเข้มสุด ใช้อยู่ในช่วงที่ฟิลเตอร์แนะนำ และถ้าต้องการลดแสงมากกว่านั้นให้เปลี่ยนไปใช้ ND ที่เข้มกว่าหรือแบบตายตัวแทน การรู้ขอบเขตของฟิลเตอร์และไม่ฝืนใช้เกินช่วงคือกุญแจของการเลี่ยงลายนี้
เช็กภาพก่อนถ่ายจริง
นอกจากเลือกของดีและใช้ในช่วงที่เหมาะ การเช็กภาพก่อนถ่ายจริงก็สำคัญ ควรดูภาพบนจอหรือมอนิเตอร์หลังใส่และปรับ ND ทุกครั้งเพื่อดูว่ามีสีเพี้ยนหรือลายพาดไหม โดยเฉพาะเมื่อใช้ความเข้มสูง การจับปัญหาได้ก่อนถ่ายทำให้เราแก้ได้ทัน เช่นลดความเข้มลง เปลี่ยนฟิลเตอร์ หรือปรับไวต์บาลานซ์ การเช็กเป็นนิสัยนี้ช่วยกันไม่ให้ถ่ายงานมาทั้งกองแล้วเจอปัญหาที่แก้ในขั้นตัดต่อไม่ได้ ซึ่งคุ้มค่ากับเวลาไม่กี่วินาทีที่ใช้ตรวจ
สรุป
สิ่งที่อยากให้จำคือ สีเพี้ยนจาก ND มักมาจากคุณภาพฟิลเตอร์ที่ลดแสงไม่เท่ากันในแต่ละสี เลี่ยงด้วยการเลือก ND ที่คุมสีได้ดี ส่วนลาย X-cross เกิดจากการหมุน variable ND เข้มเกินช่วง เลี่ยงด้วยการไม่หมุนสุดขอบด้านเข้มและใช้ในช่วงที่แนะนำ พร้อมเช็กภาพก่อนถ่ายทุกครั้งเพื่อจับปัญหาให้ทัน เข้าใจสองสาเหตุนี้และป้องกันให้เป็นแล้วเราจะได้ภาพจาก ND ที่สีถูกต้องและสะอาด ไม่เจอปัญหาที่ทำให้งานเสียโดยไม่จำเป็น
