เรื่องอัปเดตเฟิร์มแวร์เลนส์และบอดี้ยังไงไม่ให้พังกลางงาน ผมเคยเห็นทีมหนึ่งยืนงงอยู่หน้าห้องประชุมลูกค้า เพราะมีคนในทีมหวังดี กดอัปเดตเฟิร์มแวร์บอดี้ให้ตอนคืนก่อนถ่าย ด้วยเหตุผลว่า “จะได้เป็นเวอร์ชันล่าสุด” ผลคือเลนส์ซูมตัวหลักที่เขาใช้ประจำเกิดอาการโฟกัสหน่วงในโหมดวิดีโอ งานยังถ่ายจบได้ แต่ต้องแก้ด้วยการโฟกัสมือทั้งวัน ซึ่งไม่ใช่สิ่งที่คุณอยากทำตอนลูกค้านั่งดูมอนิเตอร์อยู่ข้าง ๆ
เฟิร์มแวร์ไม่ใช่ของฝ่ายเดียว
หัวใจของเรื่องนี้คือการเข้าใจว่าเฟิร์มแวร์ไม่ใช่ของฝ่ายเดียว บอดี้มีเฟิร์มแวร์ เลนส์ก็มีเฟิร์มแวร์ และทั้งสองต้องพูดภาษาเดียวกันผ่านหน้าสัมผัสบนเมาท์ เวลาผู้ผลิตกล้องปล่อยเวอร์ชันใหม่ เขาอาจปรับวิธีสั่งงานมอเตอร์โฟกัสหรือเปลี่ยนรายละเอียดการส่งค่ารูรับแสง ฝั่งเลนส์ค่ายหลักถูกทดสอบไปพร้อมกันตั้งแต่ต้น ส่วนฝั่งนอกค่ายต้องรอเห็นของจริงก่อนถึงจะตามแก้ได้ นี่คือเหตุผลที่ช่วงหลังบอดี้รุ่นใหม่วางขายใหม่ ๆ มักเป็นช่วงที่มีข่าวความเข้ากันได้เยอะที่สุด อย่างตอน A7 V ออกมา Viltrox ก็ต้องปล่อยอัปเดตหลายรุ่นทั้งซีรีส์ LAB, Pro และ Air เพื่อดึงทุกอย่างกลับมาทำงานเต็มระบบ
กฎข้อแรก อย่าอัปเดตภายในหนึ่งสัปดาห์ก่อนงานที่พลาดไม่ได้
กฎข้อแรกที่ผมยึดคือ อย่าอัปเดตอะไรทั้งสิ้นภายในหนึ่งสัปดาห์ก่อนงานที่พลาดไม่ได้ ถ้าเครื่องคุณกำลังทำงานได้ดี เวอร์ชันใหม่ให้ประโยชน์ที่คุณไม่ได้ใช้ในงานพรุ่งนี้อยู่แล้ว ความเสี่ยงกับผลตอบแทนมันไม่คุ้มกัน ยกเว้นกรณีเดียวคือเวอร์ชันใหม่นั้นแก้ปัญหาที่คุณกำลังเจออยู่พอดี และคุณมีเวลาทดสอบหลังอัปเดตอย่างน้อยหนึ่งวันเต็ม
อัปเดตเฟิร์มแวร์เลนส์และบอดี้ ต้องคิดเรื่องลำดับด้วย
กฎข้อสองคือเรื่องลำดับ ผมจะอ่านบันทึกการเปลี่ยนแปลงของทั้งบอดี้และเลนส์ให้จบก่อน แล้วดูว่าผู้ผลิตเลนส์ปล่อยเวอร์ชันที่รองรับบอดี้เวอร์ชันใหม่นั้นแล้วหรือยัง ถ้ายัง ผมรอ ถ้าปล่อยแล้ว ผมจะอัปเดตเลนส์ก่อนแล้วค่อยอัปเดตบอดี้ เพราะถ้าเกิดปัญหาขึ้นระหว่างทาง ผมยังพอไล่หาต้นตอได้ว่ามาจากฝั่งไหน ระหว่างอัปเดตต้องใช้แบตที่ชาร์จเต็ม ไม่ถอดสายกลางคัน และไม่ทำในวันที่ใจร้อน เลนส์บางรุ่นอัปเดตผ่านช่องต่อบนตัวเลนส์เอง บางรุ่นอัปเดตผ่านบอดี้ ให้ทำตามคู่มือของรุ่นนั้นตรง ๆ อย่าเดา
พออัปเดตเสร็จ อย่าเพิ่งเก็บกล้องเข้ากระเป๋า ผมจะไล่ทดสอบเฉพาะสิ่งที่ผมใช้หากินจริง จับหน้าในที่แสงน้อย ติดตามวัตถุที่เดินเข้าออกเฟรม เปลี่ยนรูรับแสงระหว่างอัด ดูว่ากันสั่นยังทำงานปกติ แล้วเปิดไฟล์ในโปรแกรมตัดต่อดูว่าเมทาดาทาเลนส์ยังครบไหม ใช้เวลาสิบห้านาที แต่ช่วยให้คุณรู้ปัญหาในห้องตัวเองแทนที่จะไปรู้หน้างาน ถ้าอาการแปลก ๆ โผล่มา ให้เช็กก่อนว่ามีอัปเดตเลนส์ตัวใหม่ออกมาไหม เพราะส่วนใหญ่ทางแก้อยู่ตรงนั้น
อีกทางที่หลายคนมองข้ามคือให้ร้านช่วย ร้านที่ขายทั้งเลนส์ค่ายหลักและนอกค่ายมักรู้ว่ารุ่นไหนกำลังมีเรื่องอะไร และหลายที่ยินดีเช็กเวอร์ชันเฟิร์มแวร์ให้หรือให้คุณเอาบอดี้มาลองใส่กับเลนส์ก่อนตัดสินใจ ผมไม่คิดว่าคุณต้องจัดการทุกอย่างเองคนเดียว สิ่งที่ผมอยากให้คุณคิดต่อคือ ระหว่างการมีเวอร์ชันล่าสุดตลอดเวลา กับการมีชุดอุปกรณ์ที่คุณรู้แน่ว่ามันทำงานได้ อย่างไหนสำคัญกับงานที่คุณรับอยู่มากกว่ากัน
