ทำไมมันฟังดูต้องใช้คนเยอะ สำหรับระบบ PTZ หลายตัว
ที่มันฟังดูต้องใช้คนเยอะ เพราะเราไปนึกถึงกองถ่ายทีวีสมัยก่อน กล้องตัวหนึ่งคนหนึ่ง มีตากล้องคอยแพน คอยซูม แล้วมีคนคุมสวิตเชอร์อีกคนคอยสั่งตัด แต่กล้อง PTZ มันต่างตรงที่หันเองซูมเองได้ผ่านรีโมต คนที่เคยต้องยืนหลังกล้องแต่ละตัวเลยหายไปจากสมการ เหลือแค่คนที่นั่งอยู่หน้าจอคุมทุกอย่างจากจุดเดียวหัวใจของระบบคือ switcher
หัวใจของระบบคือของชิ้นที่เรียกว่า switcher หรือสวิตเชอร์ มันคือตัวกลางที่รับภาพจากกล้องทุกตัวเข้ามา แล้วให้เราเลือกว่าจะปล่อยภาพตัวไหนออกไปหาคนดู ลองนึกภาพรายการทีวีที่ภาพตัดสลับไปมาระหว่างพิธีกร แขกรับเชิญ ภาพกว้าง ระบบ PTZ หลายตัวทำงานแบบเดียวกันเป๊ะ กล้องแต่ละตัวจับมุมของมันไว้ ภาพวิ่งเข้าสวิตเชอร์หมด คนคุมกดเลือกทีละภาพส่งออกไลฟ์ ต่างกันแค่กล้อง PTZ ยังหันยังซูมได้ระหว่างทาง คนคนเดียวเลยทำได้ทั้งคุมมุมกล้องและตัดภาพตัวที่ทำให้คนเดียวเอาอยู่จริง ๆ คือ preset กับ joystick controller เราตั้งมุมที่จะใช้ไว้ล่วงหน้าในกล้องแต่ละตัว มุมนี้จับพิธีกร มุมนี้ภาพกว้าง มุมนี้ซูมของบนโต๊ะ กดปุ่มเดียวกล้องวิ่งไปเข้าตำแหน่งเอง พอถึงเวลาไลฟ์เราก็สลับภาพในสวิตเชอร์ ระหว่างที่ภาพหนึ่งออกอากาศ อีกมือขยับกล้องตัวที่ยังไม่ออกให้เข้ามุมถัดไปเตรียมไว้ วนแบบนี้ไปเรื่อย ๆ งานประชุม งานสัมมนา ไลฟ์ในโบสถ์ที่มุมค่อนข้างนิ่งอยู่แล้ว preset ช่วยได้เยอะมาก เพราะไม่ต้องมานั่งแพนสด ๆ ให้เสี่ยงหลุด การคุม PTZ หลายตัวจึงขึ้นอยู่กับการเตรียมมุมไว้ล่วงหน้าสวิตเชอร์ฮาร์ดแวร์กับซอฟต์แวร์ และวิธีต่อกล้อง
สวิตเชอร์เองก็มีสองสายให้เลือก สายฮาร์ดแวร์คือกล่องจริงมีปุ่มจริง อย่างตระกูล ATEM Mini ที่คนไลฟ์รู้จักกันดี เสียบสาย HDMI จากกล้องเข้าไป กดปุ่มสลับ ทนทาน หน่วงต่ำ เหมาะกับงานที่ต้องนิ่ง อีกสายคือซอฟต์แวร์บนคอม อย่าง OBS หรือ vMix ที่รับภาพกล้องเข้ามาเป็นซีน แล้วสลับด้วยเมาส์หรือคีย์ลัด ยืดหยุ่นกว่า ทำกราฟิกซ้อนได้ง่าย แต่ก็ฝากชีวิตไว้กับคอมเครื่องนั้น ส่วนการต่อกล้องเข้าสวิตเชอร์ ถ้าใช้ HDMI หรือ SDI ก็เดินสายภาพจากกล้องแต่ละตัวเข้าช่องอินพุตตรง ๆ พอกล้องเยอะห้องใหญ่สายจะเยอะตาม อีกทางที่กำลังมาแรงคือ NDI กล้องทุกตัวเสียบ LAN เข้าสวิตช์เครือข่ายตัวเดียว ซอฟต์แวร์อย่าง vMix ดึงทุกกล้องเข้ามาผ่านเน็ตเวิร์กได้หมด สายน้อยลงเยอะ อันนี้เดี๋ยวผมมีไฟล์เทียบ SDI กับ NDI ให้อ่านต่อโดยเฉพาะมีจุดที่คนทำระบบหลายกล้องพลาดกันบ่อย คือลืมเรื่องสีที่ไม่ตรงกัน กล้องคนละตัวแม้ยี่ห้อเดียวกันบางทีสีก็เพี้ยนกันนิดหน่อย พอตัดสลับภาพคนดูจะเห็นว่าภาพเดี๋ยวอุ่นเดี๋ยวเย็น สะดุดตา ทางแก้คือตั้งค่าไวต์บาลานซ์ให้ล็อกเท่ากันทุกตัว อย่าปล่อยออโต้ แล้วเทียบสีก่อนออกอากาศ ถ้าคุณเพิ่งเริ่มลองสองกล้องกับสวิตเชอร์ตัวเล็กก่อน ตั้ง preset ให้ครบ ซ้อมกดสลับให้ชินมือ พอคล่องค่อยขยับเพิ่มกล้องเพิ่มมุม ระบบไลฟ์ที่ดูโปรในสายตาคนดู เบื้องหลังจริง ๆ อาจมีแค่คนเดียวนั่งคุมอยู่ ทีมใหญ่กับงบก้อนโตไม่ใช่ตัวตัดสิน วางระบบมาดีกับซ้อมมาพอต่างหากที่ทำให้มันรอด ทั้งหมดนี้คือภาพรวมของการคุม PTZ หลายตัวสรุปเนื้อหาสำคัญ
- หัวใจของระบบคือของชิ้นที่เรียกว่า switcher หรือสวิตเชอร์
- ตัวที่ทำให้คนเดียวเอาอยู่จริง ๆ คือ preset กับ joystick controller
- ทีมใหญ่กับงบก้อนโตไม่ใช่ตัวตัดสิน วางระบบมาดีกับซ้อมมาพอต่างหากที่ทำให้มันรอด
