เรื่องเลนส์ราคาเข้าถึงได้ กับ เลนส์ระดับสูง มีวันหนึ่งผมลองทำสิ่งที่ควรทำนานแล้ว คือถ่ายสัมภาษณ์คนเดียวกัน ไฟชุดเดียวกัน มุมเดียวกัน ด้วยเลนส์สองตัวคนละกลุ่มราคา แล้วเอาไฟล์ทั้งสองไปวางบนไทม์ไลน์เดียวกันโดยไม่บอกใครว่าอันไหนคืออันไหน คนในทีมสามคนดูแล้วทายถูกสองคน แต่ทั้งสามคนบอกตรงกันว่าถ้าไม่ได้วางเทียบกันแบบนี้ก็คงไม่รู้สึกอะไร นี่คือจุดตั้งต้นที่ผมอยากให้ทุกคนเข้าใจก่อนคุยเรื่องนี้
เลนส์ราคาเข้าถึงได้ กับ เลนส์ระดับสูง ต่างกันแรกสุดที่ขอบภาพ
สิ่งที่เห็นต่างชัดที่สุดในเทสต์นั้นไม่ใช่ความคมกลางภาพ ตรงกลางเฟรมสองตัวให้ผลใกล้กันมากจนเถียงกันได้ สิ่งที่ต่างคือขอบภาพเมื่อเปิดรูรับแสงกว้างสุด ตัวราคาสูงกว่ายังเก็บรายละเอียดที่มุมได้ดีกว่าอยู่ และเมื่อหรี่ลงสองสตอปทั้งคู่ ช่องว่างนั้นแคบลงจนแทบไม่เหลือ ซึ่งบอกอะไรได้ตรง ๆ คือถ้างานคุณอยู่ที่รูรับแสงกลาง ๆ เป็นส่วนใหญ่ ส่วนต่างราคานั้นคุณอาจไม่ได้ใช้เลย แต่ถ้าคุณต้องเปิดกว้างสุดเพราะแสงไม่พอ และตัวแบบไม่ได้อยู่กลางเฟรมเสมอ นั่นคือจุดที่ของแพงกว่าทำงานให้คุณจริง
ความต่างที่สองคือการรับมือกับแสงย้อน
ความต่างที่สองที่เห็นบนจอคือการรับมือกับแสงย้อน เวลาถ่ายในที่ที่มีไฟหรือหน้าต่างอยู่หลังตัวแบบ เลนส์ระดับสูงมักคุมคอนทราสต์ได้ดีกว่า ภาพไม่ตกลงมาซีดทั้งเฟรม และแฟลร์ที่เกิดจะมาในทรงที่คาดเดาได้มากกว่า ในทางกลับกัน เลนส์ราคาเข้าถึงได้บางตัวก็ให้แฟลร์ที่คนชอบมากจนกลายเป็นเหตุผลที่ซื้อมันมาเลย ฉะนั้นเรื่องนี้เป็นความต่าง ไม่ใช่ความด้อยเสมอไป ขึ้นกับว่าคุณควบคุมได้หรือเปล่า
ความต่างที่สามไม่ปรากฏในภาพนิ่งแต่ชัดมากในวิดีโอ
ความต่างที่สามไม่ปรากฏในภาพนิ่งแต่ปรากฏในวิดีโอชัดมาก คือพฤติกรรมตอนเปลี่ยนโฟกัส เลนส์บางตัวมีการเปลี่ยนขนาดภาพเวลาเลื่อนโฟกัส หรือมีการหายใจของภาพที่มากพอจนคนดูรู้สึก และการเข้าโฟกัสของออโต้โฟกัสก็ต่างกัน บางตัวเข้าตรงจุดในครั้งเดียว บางตัวมีการวืดไปกลับนิดหนึ่งก่อนจะนิ่ง สำหรับงานสัมภาษณ์หรืองานตามเก็บที่แก้ไม่ได้ในโพสต์ นี่คือความต่างที่มีมูลค่าสูงกว่าความคมมาก
ส่วนความต่างที่สี่อยู่นอกจอเลย คือความสม่ำเสมอของสายการผลิตและความกว้างของไลน์ ซึ่งเป็นจุดที่กลุ่มราคาเข้าถึงได้ยังตามอยู่ ถ้าคุณตั้งใจสร้างชุดเลนส์หลายตัวให้เข้ากันทั้งเซ็ต หรือคุณต้องการช่วงเฉพาะทางบางช่วง กลุ่มระดับสูงยังให้ทางเลือกครบกว่าและคาดเดาได้กว่า สิ่งนี้ไม่ปรากฏในภาพตัวอย่างใด ๆ แต่ปรากฏในเวลาที่คุณใช้ในห้องเกรด
สรุปแบบไม่เข้าข้างใคร ถ้างานของคุณคือถ่ายในสภาพที่คุมได้ ส่งไฟล์ที่คนดูบนจอทั่วไป และคุณกำลังเติมช่วงที่ขาดในกระเป๋า เลนส์กลุ่มราคาเข้าถึงได้ทำงานให้คุณได้เต็มที่และไม่ใช่การประนีประนอมอย่างที่หลายคนคิด แต่ถ้างานของคุณอยู่ที่รูรับแสงกว้างเป็นหลัก มีแสงย้อนบ่อย ต้องพึ่งออโต้โฟกัสในสถานการณ์ที่ถ่ายซ้ำไม่ได้ หรือคุณกำลังสร้างเซ็ตที่ต้องเข้ากันในระยะยาว ส่วนต่างราคานั้นซื้อสิ่งที่มีอยู่จริง ไม่ใช่ซื้อชื่อ ราคาปัจจุบันของแต่ละรุ่นขยับตลอด ควรเช็กกับร้านก่อนตัดสินใจ
คำถามที่คุณควรตอบก่อนจ่ายคือ งานสิบชิ้นล่าสุดของคุณ มีกี่ชิ้นที่ตกอยู่ในเงื่อนไขกลุ่มหลัง
