ราคาเลนส์แมนนวลเก่าขยับขึ้นเพราะอะไร แล้วจะขึ้นต่อไหม

ราคาเลนส์แมนนวล คือประเด็นหลักของบทความนี้ ก่อนเลือกหรือใช้งานจริงควรดูบริบทของกล้อง เลนส์ งบประมาณ และสไตล์ภาพที่ต้องการ เพื่อให้ตัดสินใจได้แม่นขึ้นและไม่เลือกตามกระแสเพียงอย่างเดียว

ราคาเลนส์แมนนวล เก่าขยับขึ้นจนคนที่เคยได้มาฟรีต้องกุมขมับ สมัยผมเริ่มเล่นกล้องใหม่ ๆ เลนส์รัสเซียอย่าง Helios-44 คือของที่คนแถมกันเวลาซื้อกล้องฟิล์มเก่า ราคาระดับหลักสิบดอลลาร์ ใครมีก็เอามาลองเล่นโบเก้หมุน ๆ กันขำ ๆ วันนี้เลนส์ตัวเดียวกันขยับไปถึงหลักร้อยดอลลาร์ และคนยังแย่งกันซื้อ ผมเจอคนบ่นเรื่องนี้ในกลุ่มแทบทุกอาทิตย์ ส่วนใหญ่ลงท้ายด้วยประโยคเดียวกันว่า “รู้งี้ตอนนั้นเก็บไว้สิบตัว”

ราคาเลนส์แมนนวล เก่าขยับขึ้นเพราะของมีเท่าเดิมแต่คนซื้อเพิ่ม

กลไกเบื้องหลังไม่ซับซ้อน ของพวกนี้เลิกผลิตไปนานแล้ว จำนวนในโลกมีเท่าเดิมและลดลงทุกปีตามสภาพที่เสื่อม ขณะที่ความต้องการเพิ่มขึ้นจากคนกลุ่มใหม่ที่เพิ่งค้นพบมัน พอมิเรอร์เลสทำให้ใส่เลนส์เก่าได้แทบทุกเมาท์ ตลาดผู้ซื้อก็ขยายจากคนเล่นกล้องฟิล์มไม่กี่คน กลายเป็นคนใช้กล้องดิจิทัลทั้งโลก บวกกับคลิปสอนในโซเชียลที่พอตัวไหนดัง คนหลักหมื่นก็ไปตามหาตัวนั้นพร้อมกันภายในสัปดาห์เดียว ราคาจึงกระโดดเป็นตัว ๆ ไม่ได้ขึ้นทั้งตลาดเท่ากัน เคสสุดโต่งที่คนชอบยกคือ Canon nFD 85mm f/1.2 L ที่ขยับไปถึงระดับสองพันดอลลาร์ขึ้นไป ซึ่งเป็นราคาที่คนยุคก่อนคงส่ายหัวถ้าได้ยิน

ผลกระทบที่อันตรายกว่าตัวราคา

ผลกระทบจริงที่ผมเห็นในร้านและในกลุ่มซื้อขายคือ เลนส์คลาสสิกที่ถูกจริง ๆ หายากขึ้นเรื่อย ๆ เมื่อก่อนคุณเดินตลาดนัดแล้วมีโอกาสเจอของดีในกองราคาถูก ตอนนี้คนขายเปิดเน็ตเช็กราคากันหมดแล้ว ที่แย่กว่านั้นคือพอราคาสูงขึ้น ของสภาพไม่ดีก็ถูกดันเข้าตลาดตามมา เลนส์ที่มีราขึ้น ใบเยิ้มน้ำมัน วงแหวนฝืด เคยเป็นของที่ไม่มีใครสนใจ วันนี้มันมีราคาป้ายติดอยู่ และมีคนซื้อไปโดยไม่รู้ ผมว่าตรงนี้อันตรายกว่าตัวราคาที่แพงขึ้นเสียอีก เพราะคนจ่ายเงินไปแล้วได้ของที่ใช้งานจริงไม่ได้

จะขึ้นต่อไหม และของใหม่จะกดราคาไว้แค่ไหน

จะขึ้นต่อไหม ผมไม่คิดว่าจะขึ้นเหมือนกันหมด ตัวที่ดังจากคลิปไวรัลมีลักษณะของฟองสบู่อยู่ในนั้น พอกระแสเปลี่ยนไปตัวอื่น ราคาก็อ่อนลงได้ ส่วนตัวที่ขึ้นเพราะคุณภาพเชิงแสงจริง ๆ และหายากจริง อันนั้นมักไม่ค่อยลง อีกแรงที่จะกดราคาฝั่งวินเทจไว้คือของใหม่ ตอนนี้แบรนด์อย่าง TTArtisan, 7artisans, Laowa หรือ Thypoch ออกเลนส์แมนนวลใหม่ต่อเนื่อง หลายตัวจงใจใส่คาแรกเตอร์แบบเลนส์เก่ามาให้เลย เมื่อคนซื้อเปรียบเทียบแล้วเห็นว่าจ่ายพอ ๆ กันแต่ได้ของใหม่ มีประกัน ไม่ต้องลุ้นรา แรงกดดันย่อมตกไปที่ของเก่าที่ตั้งราคาเกินตัว

แล้วมันแปลว่าอะไรกับเลนส์ที่คุณกำลังเล็งอยู่ ข้อแรกคือเลิกซื้อเลนส์วินเทจด้วยความหวังว่าจะได้ของถูก ยุคนั้นจบไปแล้ว ให้ซื้อเพราะคุณอยากได้ลุคนั้นจริง ๆ และคุ้มกับราคาวันนี้ในสายตาคุณ ข้อสองคือถ้าตัวที่หมายตาไว้ราคาพุ่งเพราะกระแส ลองหาตัวพี่น้องระยะใกล้เคียงกันที่ยังไม่ดัง มักได้คุณภาพพอกันในราคาที่สมเหตุสมผลกว่า ข้อสามคือเทียบกับของใหม่ทุกครั้งก่อนตัดสินใจ ในช่วงงบเดียวกันคำตอบเปลี่ยนไปเยอะเมื่อเทียบกับสองสามปีก่อน และราคาตลาดขยับเร็วมาก อย่าอ้างอิงตัวเลขที่เคยเห็นเมื่อปีที่แล้ว เช็กราคาปัจจุบันก่อนเสมอ มุมมองนี้ช่วยให้ประเมินราคาเลนส์แมนนวลได้รอบคอบขึ้น

ถ้าตัดสินใจจะเอาของเก่าจริง ๆ ซื้อจากที่ที่ตรวจสภาพให้ได้และรับผิดชอบหลังการขายเถอะ ในตลาดที่ราคาขึ้นและของดีหายากลง ส่วนต่างที่คุณจ่ายเพิ่มคือค่าความไม่ต้องลุ้น