การ เช็กสภาพเลนส์แมนนวลมือสอง ใช้เวลาห้านาทีกับไฟฉายหนึ่งกระบอก ผมเคยยืนดูเลนส์ตัวหนึ่งอยู่ในร้านนานมาก กระบอกสวย ตัวหนังสือยังคมชัด ราคาน่ารักผิดปกติ พอขอไฟฉายมาส่องดูข้างใน ถึงเข้าใจว่าทำไมมันถูก ในนั้นมีเส้นใยสีขาวแตกแขนงเหมือนใยแมงมุมเล็ก ๆ เกาะอยู่กลางชิ้นเลนส์ นั่นคือรา และมันไม่ได้อยู่เฉย ๆ มันกินสารเคลือบไปเรื่อย ๆ
เช็กสภาพเลนส์แมนนวลมือสอง เริ่มจากส่องไฟหาราให้เป็น
การเช็กเลนส์มือสองใช้อุปกรณ์แค่ไฟฉายกับตาตัวเอง เริ่มจากส่องจากด้านหน้าเฉียง ๆ แล้วมองผ่านจากด้านหลัง ราจะเห็นเป็นเส้นฝอยแตกกิ่งคล้ายรากไม้ ต่างจากฝุ่นที่เป็นจุดกลม ๆ กระจัดกระจาย ฝุ่นในเลนส์เก่าเป็นเรื่องปกติมาก มีบ้างไม่กระทบภาพเลย แต่ราต่างกัน ถ้าเป็นจุดเล็กที่ขอบและยังไม่ลาม อาจพอรับได้ในราคาที่ลดลงมาก แต่ถ้าลามกลางชิ้นหรือมีหลายชิ้น ผมแนะนำให้เดินผ่าน เพราะการล้างต้องแยกชิ้นและเสี่ยงต่อสารเคลือบ ค่าล้างบางทีแพงกว่าส่วนต่างที่คุณประหยัดได้ อีกอาการที่เจอในเลนส์อายุมากคือฝ้าขุ่นบาง ๆ เต็มชิ้น มองผ่านแล้วเหมือนมีหมอก อันนี้ภาพจะฟุ้งเวลาย้อนแสงชัดเจน บางคนชอบเพราะได้ลุคนุ่ม ๆ ซึ่งก็เป็นเรื่องรสนิยม แต่ต้องรู้ตัวว่ากำลังซื้ออะไร ขั้นตอนนี้เป็นส่วนสำคัญของการเช็กสภาพเลนส์แมนนวลมือสอง
ใบไดอะแฟรมกับอาการน้ำมันเยิ้มที่เจอบ่อยที่สุด
ต่อมาคือใบไดอะแฟรม เปิดฝาหลังแล้วหมุนวงแหวนรูรับแสงจากกว้างสุดไปแคบสุดช้า ๆ ดูว่าใบขยับพร้อมกันทุกใบไหม รูที่ได้เป็นวงกลมสมมาตรหรือเบี้ยว จากนั้นดูว่ามีคราบน้ำมันเยิ้มบนใบหรือเปล่า น้ำมันซึมออกมาจากกลไกเป็นอาการยอดฮิตของเลนส์เก่า ทำให้ใบเกาะติดกันแล้วปิดช้าหรือไม่ปิดเลย ส่วนคำว่าใบบางที่คนพูดกัน หมายถึงขอบใบที่สึกจนบางลงหรือบิดงอ ซึ่งจะเห็นเป็นรูที่ไม่กลม ผลคือโบเก้แหว่งและค่าแสงไม่ตรง ลองหมุนขึ้นลงสักสิบรอบ ถ้ามันเริ่มติด ๆ ขัด ๆ ตอนที่คุณยังยืนอยู่ในร้าน มันจะไม่ดีขึ้นเองแน่นอน
วงแหวนโฟกัสที่หนืดสม่ำเสมอคือสัญญาณที่ดี
วงแหวนโฟกัสให้หมุนสุดทั้งสองทางหลายรอบ ความหนืดที่ดีคือหนืดสม่ำเสมอทั้งระยะ ถ้าช่วงหนึ่งลื่นแล้วอีกช่วงฝืด แปลว่าจาระบีข้างในแห้งไม่เท่ากันหรือมีอะไรเบียด อาการฝืดจัดจนต้องออกแรงสองนิ้วดันแก้ได้ด้วยการล้างเปลี่ยนจาระบี แต่ถ้าหมุนแล้วมีเสียงกรอบแกรบหรือรู้สึกสะดุดเป็นจังหวะ อันนั้นเสี่ยงว่าเกลียวสึก ส่วนอาการหลวมคลอนก็ไม่ดี ลองจับปลายกระบอกโยกเบา ๆ ถ้าขยับได้แปลว่ามีระยะคลอนซึ่งจะทำให้โฟกัสไม่นิ่ง สุดท้ายอย่าลืมส่องเกลียวฟิลเตอร์ด้านหน้าว่าบุบไหม เลนส์ที่เคยตกมักบุบตรงนี้ก่อนที่อื่น
พูดตรง ๆ ว่าตลาดเลนส์วินเทจตอนนี้ราคาขยับขึ้นเยอะ ของถูกจริง ๆ หายากขึ้นทุกปี พอของหายากขึ้น ของสภาพไม่ดีก็ถูกดันเข้าตลาดมากขึ้นตามไปด้วย ถ้าคุณยังไม่มั่นใจเรื่องการตรวจ การซื้อจากร้านที่ตรวจสภาพให้และมีเงื่อนไขรับผิดชอบหลังการขาย ปลอดภัยกว่าการไล่ซื้อจากคนแปลกหน้าตามกลุ่มมาก อาจจ่ายแพงกว่าหน่อย แต่คุณได้สิทธิ์เอากลับไปเปลี่ยนถ้าเจอปัญหา ซึ่งกับของอายุสามสี่สิบปีนี่มีค่ามากกว่าส่วนต่าง
และถ้าส่องแล้วไม่แน่ใจ ให้เชื่อความรู้สึกนั้น เลนส์ตัวนี้ไม่ใช่ตัวสุดท้ายในโลก ตัวถัดไปมีเสมอ
สรุปเนื้อหาสำคัญ
- การเช็กเลนส์มือสองใช้อุปกรณ์แค่ไฟฉายกับตาตัวเอง
- ความหนืดที่ดีคือหนืดสม่ำเสมอทั้งระยะ
- และถ้าส่องแล้วไม่แน่ใจ ให้เชื่อความรู้สึกนั้น










