Kelvin กับอุณหภูมิสีเข้าใจง่าย

การตั้ง white balance เองเริ่มจากการเข้าใจ Kelvin color temperature มาพร้อมตัวเลขอย่าง 3200 หรือ 5600 หลายคนงงว่าตัวเลขนี้หมายถึงอะไร และทำไมยิ่งเลขสูงสีกลับยิ่งเย็น ทั้งที่คำว่าอุณหภูมิสูงน่าจะร้อน วันนี้เราจะทำให้มันเข้าใจง่าย บทความนี้จะช่วยให้เรื่อง Kelvin กับอุณหภูมิสีเข้าใจง่ายขึ้น

Kelvin color temperature มีที่มาอย่างไร

อุณหภูมิสีมีที่มาจากการให้ความร้อนกับโลหะ ลองนึกถึงเหล็กที่เผาไฟ ตอนเริ่มร้อนมันจะเรืองแสงสีส้มแดง พอร้อนขึ้นไปอีกจะกลายเป็นสีขาว และถ้าร้อนจัดมากจะออกไปทางขาวอมฟ้า นักวิทยาศาสตร์เลยใช้อุณหภูมิของโลหะที่เผานี้มาเป็นมาตรวัดสีของแสง หน่วยที่ใช้คือเคลวิน มุมนี้ช่วยให้เรื่อง Kelvin กับอุณหภูมิสีเข้าใจง่ายยิ่งขึ้น นี่คือเหตุผลที่ตัวเลขสวนความรู้สึก เลขเคลวินต่ำอย่าง 3000 หมายถึงแสงสีอุ่นออกส้ม เพราะเทียบเท่าโลหะที่เพิ่งเริ่มร้อนเรืองแดง ส่วนเลขเคลวินสูงอย่าง 7000 หมายถึงแสงสีเย็นออกฟ้า เพราะเทียบเท่าโลหะที่ร้อนจัดจนออกขาวฟ้า พอเข้าใจที่มานี้ ความสับสนจะหายไป

ตัวเลขเคลวินที่เจอบ่อย

ทีนี้มาดูตัวเลขที่เจอบ่อยในชีวิตจริง แสงเทียนอยู่ราว 1800 ถึง 2000 อุ่นมาก หลอดไฟบ้านแบบส้มอยู่ราว 2700 ถึง 3200 แสงแดดกลางวันอยู่ราว 5200 ถึง 5600 ซึ่งถือว่าเป็นกลาง ฟ้าครึ้มหรือในร่มอยู่ราว 6500 ถึง 7500 ออกฟ้า จำคร่าว ๆ ไว้ว่ายิ่งเช้าสายกลางวันตัวเลขกลาง ยิ่งเย็นค่ำหรือในร่มตัวเลขสูงออกฟ้า

ตั้งเคลวินไปเพื่ออะไร

แล้วเราตั้งค่านี้ไปทำไม หลักการคือเราตั้งเคลวินให้ตรงกับแสงรอบตัว เพื่อให้กล้องชดเชยและคืนสีขาวให้เป็นขาว ถ้าอยู่ใต้หลอดไฟส้มแล้วตั้งเคลวินให้ตรง ภาพก็จะไม่ออกส้ม แต่ถ้าเราตั้งสูงหรือต่ำกว่าความจริงโดยตั้งใจ เราก็จะได้ภาพที่อุ่นขึ้นหรือเย็นลงเพื่อสร้างอารมณ์ นี่คือมุมที่สนุก เพราะการตั้งเคลวินเองทำให้เราคุมอารมณ์ภาพได้ตรง ๆ อยากให้ภาพพระอาทิตย์ตกดูอบอุ่นขึ้นก็ดันเคลวินขึ้นเล็กน้อย อยากให้ฉากเช้าดูสดชื่นเย็นก็ลดลงนิด ช่างภาพที่เข้าใจเคลวินจะไม่ปล่อยให้ออโต้ตัดสินใจแทนเสมอ

สรุป

สิ่งที่อยากให้จำคือ เคลวินคือมาตรวัดสีของแสงที่มาจากการเผาโลหะ เลขต่ำคือแสงอุ่นออกส้ม เลขสูงคือแสงเย็นออกฟ้า เราตั้งให้ตรงกับแสงจริงเพื่อสีถูกต้อง หรือตั้งเบี่ยงไปนิดเพื่อสร้างอารมณ์ พอเข้าใจที่มาแล้ว ตัวเลขที่เคยน่ากลัวจะกลายเป็นเครื่องมือในมือเรา สรุปแล้ว Kelvin กับอุณหภูมิสีเข้าใจง่ายได้ด้วยหลักคิดนี้

เนื้อหาที่เกี่ยวข้อง

• อุณหภูมิสี (Kelvin) กับไฟวิดีโอ เข้าใจง่าย ๆ
• จอสีแม่นกับการ calibrate ทำไมสายเกรดสีถึงยอมลงทุน