เลนส์ f1.8 เป็นเลนส์ที่คนแนะนำมือใหม่บ่อยที่สุด เพราะราคาไม่แพงแต่ให้ภาพละลายหลังสวยเกินตัว หลายคนซื้อมาแล้วทึ่งว่าทำไมภาพดูโปรขึ้นทันที วันนี้เราจะเข้าใจว่าทำไมมันถึงทำได้
ทำไมรูกว้างถึงละลายหลัง
ก่อนอื่นต้องย้อนไปที่เรื่องรูรับแสง ค่า f1.8 หมายถึงเลนส์เปิดรูได้กว้างมาก เมื่อรูกว้าง ระยะที่ชัดในภาพจะบางลง พอระยะชัดบาง ทุกอย่างที่อยู่นอกระยะนั้นจะเบลอ ฉากหลังจึงละลายเป็นสีนุ่ม ๆ นี่คือกลไกพื้นฐานที่ทำให้เลนส์รูกว้างได้เปรียบเรื่องนี้
แต่ทำไมต้อง f1.8 ทำไมไม่ใช่ f3.5 ที่ติดมากับเลนส์คิท คำตอบคือยิ่งรูกว้างเท่าไร ความต่างของความเบลอยิ่งเห็นชัดขึ้น เลนส์คิทที่เปิดได้แค่ f3.5 ก็ละลายหลังได้ แต่ต้องอาศัยเงื่อนไขช่วยเยอะ ส่วน f1.8 ละลายได้ง่ายกว่าในสถานการณ์เดียวกัน เราเลยรู้สึกว่ามันทำงานน้อยกว่าแต่ได้ผลมากกว่า
ข้อดีที่มาคู่กัน เก็บแสงเก่ง
มีข้อดีอีกข้อที่มาคู่กัน คือ f1.8 เก็บแสงเก่ง เพราะรูกว้างยอมให้แสงเข้ามาเยอะ เวลาอยู่ในที่แสงน้อยอย่างร้านกาแฟหรือในบ้านตอนเย็น เลนส์ตัวนี้ช่วยให้เราถ่ายได้โดยไม่ต้องดัน ISO สูงจนภาพแตก สองข้อดีนี้คือเหตุผลที่มันเป็นเลนส์คุ้มค่าสำหรับมือใหม่
ข้อควรระวังของการเปิดรูกว้าง
แต่อยากให้รู้ข้อควรระวังด้วย การเปิด f1.8 ตลอดเวลาไม่ได้แปลว่าดีเสมอ เพราะระยะชัดที่บางมากทำให้พลาดโฟกัสง่าย ถ่ายคนแล้วได้ตาชัดแต่จมูกเบลอก็มี ถ่ายสองคนแล้วชัดแค่คนเดียวก็เจอบ่อย เวลาถ่ายกลุ่มหรืออยากให้ชัดหลายจุด การหรี่ลงมาสัก f4 จะปลอดภัยกว่า
อีกเรื่องที่คนเข้าใจผิดคือคิดว่าต้องเปิดสุดถึงจะคุ้มค่าเลนส์ จริง ๆ เลนส์ f1.8 หลายตัวคมที่สุดเมื่อหรี่ลงมานิดหนึ่งอย่าง f2.8 ถึง f4 การเปิดสุดเหมาะกับตอนที่เราต้องการแสงหรืออยากได้ความเบลอสุด ๆ จริง ๆ ไม่ใช่ตั้งทิ้งไว้ตลอด
สรุป
สิ่งที่อยากให้จำคือ เลนส์ f1.8 ละลายหลังสวยเพราะรูที่กว้างทำให้ระยะชัดบาง และมันคุ้มสำหรับมือใหม่เพราะราคาเข้าถึงง่าย เก็บแสงเก่ง และให้ภาพดูมีมิติขึ้นทันที ขอแค่ใช้รูกว้างอย่างเข้าใจ ไม่ใช่เปิดสุดตลอดเวลาแล้วมางงว่าทำไมหลุดโฟกัสบ่อย