Bokeh เกิดขึ้นได้ยังไง

ฉากหลังที่ละลายเป็นวงนุ่ม ๆ หรือที่เรียกว่า bokeh เป็นสิ่งที่ทำให้หลายคนหลงรักการถ่ายภาพ แต่พอจะทำเองกลับทำไม่ได้สวยอย่างที่หวัง ปัญหาส่วนใหญ่ไม่ได้อยู่ที่กล้องไม่ดีพอ แต่อยู่ที่เรายังไม่เข้าใจว่ามันเกิดจากอะไร

bokeh คืออะไรกันแน่

bokeh คือลักษณะของส่วนที่อยู่นอกระยะชัด เวลาเราโฟกัสที่ตัวแบบ สิ่งที่อยู่ไกลออกไปจะเบลอ ความเบลอนั้นแหละที่กลายเป็น bokeh ดังนั้นกุญแจของเรื่องนี้คือการควบคุมความชัดลึก ยิ่งระยะชัดบางเท่าไร ฉากหลังก็ยิ่งละลายมากเท่านั้น

สามปัจจัยที่ควบคุมการละลายหลัง

มีสามปัจจัยหลักที่ควบคุมเรื่องนี้ และข่าวดีคือสองในสามไม่ต้องใช้เงินเลย

ปัจจัยแรกคือรูรับแสง ยิ่งเปิดรูกว้างอย่าง f1.8 ระยะชัดยิ่งบาง ฉากหลังยิ่งละลาย นี่คือเหตุผลที่เลนส์รูกว้างได้เปรียบ แต่ถ้าเลนส์เราเปิดได้แค่ f3.5 ก็ไม่ต้องเสียใจ เพราะยังมีอีกสองปัจจัยช่วยได้

ปัจจัยที่สองคือระยะห่างระหว่างตัวแบบกับฉากหลัง ยิ่งตัวแบบอยู่ห่างจากฉากหลังมากเท่าไร ฉากหลังยิ่งละลายง่ายขึ้น ลองให้คนที่เราถ่ายเดินออกมาห่างจากกำแพงสักหน่อย แทนที่จะยืนติดกำแพง ฉากหลังจะนุ่มขึ้นทันทีโดยไม่ต้องเปลี่ยนอะไรในกล้องเลย

ปัจจัยที่สามคือระยะของเลนส์และระยะที่เราเข้าใกล้ตัวแบบ เลนส์เทเลอย่าง 85 ขึ้นไปละลายหลังง่ายกว่าเลนส์มุมกว้าง และยิ่งเราเข้าใกล้ตัวแบบมากเท่าไร ฉากหลังก็ยิ่งเบลอมากขึ้น ลองขยับเข้าไปใกล้ขึ้นแล้วโฟกัสใหม่ จะเห็นความต่างชัดเจน

คุณภาพของวงเบลอ

ทีนี้มีเรื่องคุณภาพของ bokeh ด้วย ไม่ใช่แค่ละลายมากหรือน้อย แต่ความนุ่มของวงเบลอก็ต่างกันตามเลนส์ เลนส์บางตัวให้วงกลมกลม นุ่มตา บางตัวให้ขอบแข็งหรือเป็นเหลี่ยม สิ่งนี้ขึ้นกับการออกแบบม่านรูรับแสงในเลนส์ แต่สำหรับมือใหม่ไม่ต้องซีเรียสมาก เริ่มจากทำให้ละลายให้ได้ก่อน แล้วค่อยไปสนใจความสวยของวงทีหลัง

สรุป

สิ่งที่อยากให้จำคือ bokeh ไม่ได้ซื้อด้วยเงินอย่างเดียว ก่อนจะคิดเปลี่ยนเลนส์แพง ลองใช้สามปัจจัยฟรีก่อน เปิดรูให้กว้างเท่าที่เลนส์ทำได้ ขยับตัวแบบให้ห่างฉากหลัง และเข้าใกล้ตัวแบบมากขึ้น แค่นี้ฉากหลังก็ละลายสวยขึ้นได้โดยไม่ต้องจ่ายเพิ่ม