เลนส์อนามอร์ฟิกตัวแรกนี่เลือกพลาดง่ายกว่าที่คิดนะ เพราะมันซับซ้อนกว่าเลนส์ทั่วไปอยู่แล้ว ถ้าดันไปเริ่มกับตัวที่จัดการยากหรือไม่เข้ากับกล้องเรา บอกเลยว่าท้อได้ง่าย ๆ แล้วสุดท้ายเลนส์ก็นอนอยู่ในตู้ ผมเลยอยากไล่หลักคิดให้ฟังว่าถ้าจะซื้อตัวแรก ควรดูอะไรบ้าง ตัวอย่างที่ยกมาเป็นแค่แนวทาง เช็กรุ่นกับราคาล่าสุดก่อนซื้อจริงเสมอนะ สำหรับคนที่กำลังเลือก เลนส์ อนามอร์ฟิก ตัวแรก ควรเริ่มจากตัวที่เข้ากับกล้องและจัดการได้ไม่ยาก
เลนส์อนามอร์ฟิกตัวแรก ควรเริ่มที่ squeeze ที่จัดการง่าย
เรื่องแรกคือเลือก squeeze ratio ที่จัดการง่ายไว้ก่อน สำหรับตัวแรก ผมเชียร์ squeeze ต่ำอย่าง 1.33x หรือ 1.5x มากกว่าจะกระโดดไป 2x เลย เพราะมันให้คาแรกเตอร์อนามอร์ฟิกที่เห็นได้ชัดพอ แต่จัดการง่ายกว่าเยอะ ทั้งเรื่อง desqueeze ที่เข้ากับเซ็นเซอร์และเวิร์กโฟลว์ทั่วไป และระยะโฟกัสใกล้ที่ไม่ไกลจนถ่ายลำบาก เริ่มจากตรงนี้เราจะได้ค่อย ๆ ทำความคุ้นเคยกับการทำงานแบบอนามอร์ฟิก โดยไม่ต้องเจอความยุ่งยากเต็มแม็กซ์ตั้งแต่วันแรก พอมือถึงและอยากได้ลุคเต็มขึ้นค่อยขยับไป 2x ทีหลัง
ความเข้ากับกล้องและเซ็นเซอร์ จุดที่คนพลาดเยอะสุด
เรื่องที่สองคือความเข้ากับกล้องและเซ็นเซอร์ อันนี้คนพลาดกันเยอะ ต้องเช็กว่าเลนส์เมาท์ตรงกับกล้องเรา และ squeeze เข้ากับขนาดเซ็นเซอร์ เพราะอนามอร์ฟิกบางตัวออกแบบมาสำหรับเซ็นเซอร์ขนาดหนึ่งโดยเฉพาะ เอาไปใช้กับเซ็นเซอร์ที่ใหญ่กว่าอาจเจอขอบดำหรือภาพครอบคลุมไม่พอ เสียลุคไปเปล่า ๆ เช็กให้ชัวร์ตั้งแต่ก่อนซื้อว่ารุ่นนั้นรองรับเซ็นเซอร์และเมาท์ของกล้องเรา จะได้ไม่ต้องมาเสียใจทีหลังว่าซื้อมาแล้วใช้ได้ไม่เต็มที่
ทางยาวโฟกัสที่ใช้ได้กว้าง จะได้ใช้คุ้ม
เรื่องที่สามคือทางยาวโฟกัส สำหรับตัวแรก ผมแนะนำระยะปกติที่ใช้ได้กว้าง ๆ ไว้ก่อน คือช่วงที่ถ่ายได้ตั้งแต่คนครึ่งตัวไปจนถึงฉากที่ไม่กว้างไม่แคบจนเกินไป เพราะเราจะได้ใช้เลนส์ตัวเดียวนี้คุ้มก่อนที่จะไปขยายชุด อย่าเพิ่งไปเริ่มกับระยะสุดโต่งเทเลหรือไวด์จัด ๆ เพราะมันจำกัดงานที่ถ่ายได้ แบรนด์อย่าง Sirui ก็มีอนามอร์ฟิกตัวเดียวในกลุ่มเริ่มต้นที่เข้ากับการเริ่มต้นในราคาที่ยังไหว ตัวอย่างนี้เป็นแนวทางนะ เช็กว่ารุ่นที่สนใจเข้ากับกล้องเราและดูราคาล่าสุดก่อนซื้อ ถ้าอยากเทียบเป็นช่วงงบ ผมมีไฟล์แยกงบไว้ให้อ่านประกอบ
พูดง่าย ๆ เริ่มจากตัวที่จัดการง่ายและเข้ากับกล้องเราก่อน แล้วการลองลุคอนามอร์ฟิกครั้งแรกมันจะสนุก ไม่ใช่ปวดหัว พอคุ้นและเริ่มจริงจังค่อยขยับไปตัวที่ให้ลุคเต็มขึ้นก็ยังไม่สาย
เลนส์ อนามอร์ฟิก ตัวแรก สำหรับงานวิดีโอจริง
เลนส์ อนามอร์ฟิก ตัวแรก เป็นหัวข้อที่ควรคิดตั้งแต่ก่อนเริ่มงาน เพราะเกี่ยวกับ การเลือก squeeze ratio เมาท์ เซ็นเซอร์ ทางยาวโฟกัส งบ และความคุ้มค่าสำหรับมือใหม่. ถ้าวางแผนตั้งแต่ต้น ทีมจะทำงานง่ายขึ้น และลดปัญหาที่มักเจอระหว่างถ่ายจริง.
เริ่มจากดู เป้าหมาย ของงาน ก่อนเสมอ. งาน รีวิวสินค้า งาน สารคดี งาน แต่งงาน งาน เพลง และงาน โฆษณา ต้องการ ลุคภาพ ต่างกัน. เลนส์ อนามอร์ฟิก ช่วยให้ภาพ ดูกว้าง มีมิติ และมีบุคลิก แบบ ภาพยนตร์ แต่ก็ต้องเตรียม ขั้นตอน ให้พร้อม.
สิ่งแรก ที่ควรเช็ก คือ กล้อง เซ็นเซอร์ เมาท์เลนส์ ทางยาวโฟกัส ระยะโฟกัสใกล้สุด และอุปกรณ์เสริม. ถ้าข้ามจุดนี้ อาจเจอปัญหา ภาพติดขอบ โฟกัสยาก น้ำหนักหน้าเลนส์เยอะ หรือทำงานกับกิมบอลไม่สะดวก.
วิธีเช็ก เลนส์ อนามอร์ฟิก ตัวแรก ก่อนใช้งาน
ก่อนวันถ่าย ควรลองถ่าย ทดสอบ ในแสงจริง. เช็ก ภาพกว้าง สกินโทน แฟลร์ โบเก้ ความคม และการหายใจของโฟกัส. ถ้าใช้จอหรือกล้องที่มี desqueeze ให้เปิดดูทันที เพื่อให้จัดองค์ประกอบได้ถูกต้อง.
ขั้นตอน ตัดต่อ ก็สำคัญไม่แพ้กัน. ทีมควรจด ค่า squeeze ratio ไว้ชัดเจน เช่น 1.33x 1.5x หรือ 2x. จากนั้นตั้ง timeline และ export ให้ตรงกับสัดส่วนที่ต้องการ. การจดข้อมูลไว้ช่วยให้คนตัดต่อไม่ต้องเดา และช่วยลดเวลาทำงานซ้ำ.
สำหรับมือใหม่ อย่าเลือกอุปกรณ์จากลุคอย่างเดียว. ให้ดูว่าใช้กับงานจริงบ่อยแค่ไหน พกพาง่ายไหม โฟกัสถนัดหรือเปล่า และมีอุปกรณ์รองรับครบหรือยัง. บางครั้งเลนส์ที่จัดการง่าย จะให้ผลงานสม่ำเสมอกว่าเลนส์ที่ลุคจัดแต่ใช้งานยาก.
เช็กลิสต์หน้างานสำหรับ เลนส์ อนามอร์ฟิก ตัวแรก
เช็กหนึ่ง คือ ภาพต้องไม่ยืดผิดสัดส่วน. เช็กสอง คือ จุดโฟกัสต้องชัดในระยะที่ต้องใช้จริง. เช็กสาม คือ แสงแฟลร์ต้องอยู่ในระดับที่ควบคุมได้. เช็กสี่ คือ ทีมตัดต่อรู้ค่า squeeze ratio และรู้ว่าจะส่งออกไฟล์แบบไหน.
เช็กห้า คือ อุปกรณ์ต้องรองรับน้ำหนักเลนส์. ถ้าใช้ gimbal ควรบาลานซ์ก่อนวันถ่าย. ถ้าใช้ rig ไหล่ ควรดูตำแหน่ง follow focus และ matte box. ถ้าใช้ฟิลเตอร์ ควรตรวจว่าไม่ทำให้เกิดขอบมืดในภาพกว้าง.
เช็กหก คือ สำรองแผนไว้เสมอ. งานจริงอาจมีแสงน้อย พื้นที่แคบ หรือเวลาตั้งกล้องน้อยกว่าที่คิด. การมีเลนส์สำรอง หรือมีโหมดถ่ายด้วยเลนส์ทรงกลม ช่วยให้งานไม่สะดุดเมื่อสถานการณ์เปลี่ยน.
สรุปการใช้ เลนส์ อนามอร์ฟิก ตัวแรก ให้คุ้ม
เลนส์ อนามอร์ฟิก ตัวแรก จะคุ้มที่สุดเมื่อทีมเข้าใจทั้งข้อดีและข้อจำกัด. ถ้าต้องการภาพที่ดู cinematic ควรเตรียม แสง มุมกล้อง ระยะฉากหลัง และการเคลื่อนกล้อง ให้ช่วยส่งลุคนี้ด้วย ไม่ใช่หวังพึ่งเลนส์อย่างเดียว.
แนะนำให้ทำ checklist สั้น ๆ ก่อนออกกอง. ตรวจเลนส์ ผ้าเช็ดเลนส์ ฟิลเตอร์ matte box follow focus จอ desqueeze แบตเตอรี่ เมมโมรี และไฟล์ทดสอบ. เมื่อทุกอย่างพร้อม การถ่ายด้วยเลนส์อนามอร์ฟิกจะสนุกขึ้น คุมง่ายขึ้น และได้ภาพที่ดูตั้งใจมากกว่าเดิม.
หลังจบงาน ควรเก็บตัวอย่างไฟล์ดีและไฟล์ที่มีปัญหาไว้เทียบ. ทีมจะเรียนรู้เร็วขึ้นว่าเลนส์ให้ผลกับแสงแต่ละแบบอย่างไร และควรตั้งค่ากล้องแบบไหนในงานถัดไป. วิธีนี้ทำให้การใช้อนามอร์ฟิกไม่ใช่แค่ลุคสวย แต่เป็นเวิร์กโฟลว์ที่ทำซ้ำได้.
ดูแนวคิดเพิ่มเติมเกี่ยวกับรูปแบบเลนส์นี้ได้จาก Anamorphic format เพื่อเข้าใจที่มาของภาพกว้างและการบีบภาพในงานภาพยนตร์.
อีกเทคนิค ที่ช่วยมาก คือ ทำ test shot สั้น ๆ ก่อนถ่ายจริง. วาง คน ฉากหลัง แสงหลัก แสงขอบ และแหล่งกำเนิดแฟลร์ ให้ใกล้กับงานจริงที่สุด. จากนั้นลอง โฟกัส แพน กล้อง เดินกล้อง และเปิดดูไฟล์บนจอใหญ่. ถ้าภาพดูยืด สีเพี้ยน ขอบมืด หรือแฟลร์แรงเกินไป จะได้แก้ก่อนเข้าฉากสำคัญ.
เมื่อใช้ เลนส์ อนามอร์ฟิก ตัวแรก อย่างสม่ำเสมอ ควรสร้าง preset การทำงานของทีมไว้ด้วย. เช่น ค่า desqueeze ที่ใช้บ่อย สัดส่วน timeline วิธีตั้งจอ preview วิธีตั้งชื่อไฟล์ และวิธีส่งโน้ตให้คนตัดต่อ.
รายละเอียดเล็ก ๆ เหล่านี้ทำให้งานอนามอร์ฟิกดูเป็นระบบ และช่วยให้ผลลัพธ์ในแต่ละงานใกล้เคียงกันมากขึ้น.
