การเลือกเลนส์โดยดูคุณภาพให้คุ้มกับงบ เริ่มจากเรื่องนี้ ต้นปีนี้ผมนั่งคุยกับเพื่อนที่เพิ่งได้เงินก้อนจากงานใหญ่ เขาเปิดตะกร้าในเว็บร้านกล้องให้ดู มีเลนส์อยู่ห้าตัว รวมกันแล้วเกินงบไปเกือบเท่าตัว ผมถามคำถามเดียวว่างานที่เข้ามาหาเขาปีที่แล้วเป็นงานแบบไหนบ้าง เขานั่งนึกแล้วบอกว่าเกือบทั้งหมดเป็นสัมภาษณ์กับงานอีเวนต์ พอลบเลนส์ที่ไม่เกี่ยวกับสองอย่างนี้ออก ตะกร้าเหลือสองตัว และงบเหลือพอซื้อขาตั้งที่เขาบ่นมาสองปี
ตลาดเลนส์เปลี่ยนไปมากในสองสามปีหลัง
ผมคิดว่าเรื่องงบเลนส์ปีนี้ต้องเริ่มจากตรงนั้น ไม่ใช่จากรุ่น ตลาดเลนส์เปลี่ยนไปมากในสองสามปีหลัง แบรนด์ราคาเข้าถึงได้อย่าง Viltrox, 7artisans, TTArtisan, Laowa, Meike, Thypoch ขยับจากกลุ่มราคาประหยัดขึ้นมาแข่งในกลุ่มกลางถึงโปรซูมเมอร์ บางเจ้ามีไลน์ที่วางตัวระดับ Pro ชัดเจน สนามที่แข่งกันหนักที่สุดคือเลนส์ออโต้โฟกัสในช่วงราคาประมาณ 140 ถึง 480 ดอลลาร์ ซึ่งชนกับไลน์ระดับเริ่มต้นของแบรนด์ญี่ปุ่นพอดี ผลคือคนซื้ออย่างเราได้ตัวเลือกเยอะขึ้นจริง แต่ก็สับสนง่ายขึ้นด้วย
เลือกเลนส์โดยดูคุณภาพให้คุ้มกับงบ ต้องให้น้ำหนักตัวที่อยู่กับคุณนานที่สุด
หลักที่ผมใช้แบ่งงบคือดูว่าเลนส์ตัวไหนจะอยู่กับคุณนานที่สุด แล้วให้น้ำหนักกับตัวนั้นก่อน ถ้าคุณรู้ว่าเลนส์ระยะกลางคือตัวที่ติดกล้องเจ็ดสิบเปอร์เซ็นต์ของทุกงาน การจ่ายเพิ่มไปที่ตัวนั้นให้ได้คุณภาพที่คุณสบายใจ คุ้มกว่าการเกลี่ยงบเท่า ๆ กันให้ทุกตัว เพราะเลนส์ที่คุณใช้ปีละสามครั้งไม่ควรกินงบเท่ากับตัวที่คุณใช้ทุกอาทิตย์ และเลนส์ที่ใช้น้อยนั่นแหละคือจุดที่กลุ่มราคาเข้าถึงได้เข้ามาทำงานได้ดีมาก คุณได้ครอบคลุมช่วงที่ต้องใช้ทันที โดยไม่ต้องรอเก็บเงินอีกครึ่งปีเพื่อเลนส์ที่จะอยู่ในกระเป๋าเฉย ๆ
สามอย่างเรื่องคุณภาพที่วัดกับงานคุณได้จริง
เรื่องคุณภาพ ให้ดูสามอย่างที่วัดกับงานคุณได้จริง อย่างแรกคือมันทำได้แค่ไหนที่รูรับแสงที่คุณใช้จริง ไม่ใช่ที่รูรับแสงที่มันทำได้ดีที่สุด เลนส์จำนวนมากคมขึ้นเมื่อหรี่ลงสองถึงสามสตอปจากกว้างสุด ถ้างานคุณหรี่ไม่ได้ ค่านั้นก็ใช้ไม่ได้ อย่างที่สองคือขอบภาพ ถ้าตัวแบบของคุณมักไม่ได้อยู่กลางเฟรม หรือคุณถ่ายฉากที่มีรายละเอียดเต็มเฟรม ความต่างระหว่างกลางกับขอบจะกลายเป็นเรื่องใหญ่ อย่างที่สามคือพฤติกรรมตอนโฟกัส ทั้งความแม่นของออโต้โฟกัสและการที่ภาพเปลี่ยนขนาดตอนเลื่อนโฟกัส สองอย่างนี้ไม่ปรากฏในภาพนิ่งแต่ทำลายงานวิดีโอได้
จุดที่กลุ่มราคาเข้าถึงได้ยังตามอยู่และควรเอามาชั่ง คือความกว้างของไลน์สินค้ากับความสม่ำเสมอของสายการผลิต ถ้าแผนของคุณคือค่อย ๆ สร้างชุดเลนส์ที่เข้ากันทั้งเซ็ตในสามปี การเริ่มจากแบรนด์ที่มีไลน์ครบและคุมความสม่ำเสมอได้ดี จะลดปัญหาในห้องเกรดของคุณไปเยอะ แต่ถ้าแผนคือรับงานที่เข้ามาให้ได้ทุกงานภายในปีนี้ การเติมช่วงที่ขาดด้วยกลุ่มราคาเข้าถึงได้ก่อนคือการตัดสินใจที่ตรงกับความจริงมากกว่า
สุดท้าย อย่าลืมกันงบส่วนหนึ่งไว้ให้ของที่ไม่ใช่เลนส์ ฟิลเตอร์ NDที่คุณภาพถึง ขาตั้งที่นิ่งจริง และการ์ดที่รองรับบิตเรตสูงได้ สามอย่างนี้มีผลกับความคมที่เห็นบนจอไม่แพ้เลนส์ เพราะโฟกัสที่แม่น กล้องที่นิ่ง และไฟล์ที่ไม่ถูกบีบจนรายละเอียดหาย คือส่วนหนึ่งของสมการเดียวกัน ราคาของทุกอย่างขยับตลอดปี ควรเช็กราคาปัจจุบันกับร้านก่อนกดสั่ง
ก่อนวางงบปีนี้ ลองเปิดปฏิทินงานปีที่แล้วดูก่อน แล้วถามว่าเลนส์ตัวไหนจะทำให้งานพวกนั้นออกมาดีขึ้นจริง ไม่ใช่ตัวไหนที่คุณอยากได้มานาน
