Lens Coverage Check — วงภาพของเลนส์ครอบเซนเซอร์ขนาดไหนได้ เพื่อนผมโทรมาตอนสี่ทุ่มก่อนวันถ่าย เสียงสั่นนิดหน่อย เขาเพิ่งเอาเลนส์ที่ยืมมาไปลองบนบอดี้ฟูลเฟรมตัวใหม่แล้วเจอมุมภาพมืดคล้ำสี่มุม พอซูมออกสุดกลายเป็นวงกลมมีขอบดำชัดเจน คำถามของเขาคือ “กล้องเสียหรือเลนส์เสีย” คำตอบคือไม่มีอะไรเสีย เลนส์ตัวนั้นออกแบบมาให้ฉายภาพครอบพื้นที่เท่าเซนเซอร์ Super35 พอเอาไปวางบนเซนเซอร์ที่ใหญ่กว่า พื้นที่ส่วนเกินก็ไม่มีภาพจะไปตกลงบนนั้น เรื่องนี้ป้องกันได้ทั้งหมดถ้าเช็กก่อนจ่ายเงิน
Lens Coverage Check: หลักที่ต้องจำมีอยู่ประโยคเดียว
หลักที่ต้องจำมีอยู่ประโยคเดียว เลนส์ที่ออกแบบให้ครอบฟูลเฟรมเอาไปใช้กับเซนเซอร์ที่เล็กกว่าได้เสมอ แต่เลนส์ที่ออกแบบมาสำหรับ Super35 เอาไปใช้กับฟูลเฟรมมักจะได้ภาพมืดขอบหรือขอบดำ ทางแก้คือครอปลงมา ซึ่งก็คือการยอมใช้เซนเซอร์แค่บางส่วน กล้องหลายตัวมีโหมดครอปให้เลือกอยู่แล้ว ภาพที่ได้ยังใช้งานได้ดี แต่คุณต้องรู้ตัวว่ากำลังทำอะไรอยู่ ไม่ใช่มารู้ตอนมอนิเตอร์ขึ้นขอบดำต่อหน้าลูกค้า
วงภาพของเลนส์ครอบเซนเซอร์ขนาดไหนได้ เช็กจากสเปกที่ผู้ผลิตประกาศ
วิธีเช็กที่เชื่อถือได้ที่สุดคืออ่านสเปกวงภาพที่ผู้ผลิตประกาศไว้ เลนส์ซีเนม่าส่วนใหญ่ระบุขนาดวงภาพเป็นมิลลิเมตรตรง ๆ ให้คุณเอาไปเทียบกับขนาดเส้นทแยงมุมของเซนเซอร์กล้องคุณได้เลย ถ้าตัวเลขวงภาพมากกว่าเส้นทแยงมุมเซนเซอร์ก็จบ ใช้ได้ ส่วนเลนส์ฝั่งกล้องถ่ายภาพมักไม่บอกเป็นตัวเลข แต่บอกเป็นซีรีส์แทน ผู้ผลิตแทบทุกเจ้ามีการแยกไลน์ระหว่างเลนส์สำหรับบอดี้ฟูลเฟรมกับเลนส์สำหรับบอดี้เซนเซอร์เล็ก ซึ่งดูได้จากชื่อรุ่นหรือหน้าสเปกในเว็บทางการ อย่าเดาจากขนาดตัวเลนส์ เพราะเลนส์ตัวใหญ่ที่ครอบแค่ S35 ก็มี และเลนส์ตัวเล็กที่ครอบฟูลเฟรมได้ก็มีเยอะขึ้นเรื่อย ๆ
ถ้าเป็นเลนส์เก่าหรือหาข้อมูลไม่เจอ ให้ทดสอบเอง
ถ้าเป็นเลนส์เก่าหรือเลนส์ที่หาข้อมูลไม่เจอ ผมแนะนำให้ทดสอบเองก่อนตัดสินใจ ใส่เลนส์บนบอดี้ที่ใหญ่ที่สุดที่คุณมี เปิดโหมดที่ใช้พื้นที่เซนเซอร์เต็ม แล้วถ่ายผนังสีอ่อนที่แสงสม่ำเสมอ เปิดรูรับแสงกว้างสุดหนึ่งช็อต แล้วหรี่ลงสองสามสตอปอีกช็อต ถ้าเป็นเลนส์ซูมให้ไล่ตั้งแต่กว้างสุดถึงเทเลสุด เพราะเลนส์ซูมหลายตัวครอบไม่พอเฉพาะช่วงกว้าง แล้วพอซูมเข้าไปกลับครอบได้ครบ การรู้ว่ามันเริ่มใช้ได้ที่ระยะเท่าไหร่ทำให้คุณยังเอาเลนส์ตัวนั้นไปทำงานได้ แค่ใช้แบบมีเงื่อนไข
อีกจุดที่คนมองข้ามคือฟิลเตอร์และอุปกรณ์หน้าเลนส์ อะแดปเตอร์บางตัว ฮูดบางแบบ หรือแมทบ็อกซ์ที่ตั้งไม่ตรง ทำให้เกิดขอบมืดได้ทั้งที่วงภาพเลนส์ไม่มีปัญหา ถ้าเจออาการมืดขอบ ให้ถอดของหน้าเลนส์ออกให้หมดแล้วลองใหม่ก่อนจะไปโทษเลนส์ และก่อนซื้อทุกครั้ง ผมแนะนำให้ถามร้านตรง ๆ ว่าขอลองใส่บนบอดี้ของคุณได้ไหม ร้านที่ขายของจริงจังเขายินดีให้ลอง เพราะเขาก็ไม่อยากรับของคืน คำถามสั้น ๆ คำถามเดียวหน้าเคาน์เตอร์ ช่วยคุณประหยัดคืนที่นอนไม่หลับได้หลายคืน คุณเคยเช็กวงภาพของเลนส์ที่ใช้อยู่ทุกตัวแล้วหรือยัง
