สโลว์โมชันเป็นหนึ่งในลูกเล่นที่คนชอบที่สุดเวลาได้กล้องใหม่ แต่ก็เป็นเรื่องที่คนตั้งค่าพลาดบ่อยที่สุดเหมือนกัน. หลายคนเปิดโหมดสโลว์แล้วได้ภาพกระตุก ๆ หรือมืดผิดปกติ แล้วก็งงว่าทำไม FX5 ถ่ายสโลว์ได้ถึงระดับ 5K 120p และ 4K 240p (ซึ่งบางโหมดสูงสุดมาทางอัปเดตเฟิร์มแวร์ เดี๋ยวเล่าให้ฟังท้ายบทความ). ผมเลยอยากอธิบายว่าตัวเลขพวกนี้มันหมายความว่าอะไร. แล้วต้องคิดยังไงถึงจะได้สโลว์ที่ลื่นจริง
สโลว์โมชันทำงานยังไง 5K 120p ต่างจาก 4K 240p
เริ่มจากหลักที่ต้องเข้าใจก่อน เฟรมเรตคือจำนวนภาพที่กล้องเก็บได้ในหนึ่งวินาที ถ้าคุณถ่ายมา 120 เฟรมต่อวินาที แล้วเอาไปเล่นที่ความเร็วปกติซึ่งประมาณ 24 เฟรมต่อวินาที. เท่ากับคุณยืดหนึ่งวินาทีจริงออกเป็นห้าเท่า ภาพก็ช้าลงห้าเท่าแบบเนียน ๆ. ยิ่งเก็บเฟรมได้เยอะ คุณยิ่งยืดได้ช้ากว่า นี่คือเหตุผลที่ 4K 240p ถ่ายสโลว์ได้ช้ากว่า 5K 120p เพราะมันเก็บเฟรมได้ถี่กว่าเท่าตัว. แต่ต้องแลกด้วยความละเอียดที่ลดจาก 5K ลงมาเป็น 4K ซึ่งบอกตรง ๆ ว่า 4K ก็ยังละเอียดสูงมากอยู่ดี ไม่ได้เป็นการทิ้งคุณภาพจนน่าเสียดายเหมือนสมัยก่อนที่ต้องหล่นไปถึง FHD
คุมความสว่างให้ภาพสโลว์ไม่มืด
ทีนี้จุดที่คนพลาดกันมากที่สุดคือเรื่องความสว่าง. พอกล้องเก็บเฟรมถี่ขึ้น มันมีเวลาให้แต่ละเฟรมรับแสงน้อยลง ภาพเลยมีแนวโน้มมืดลง. คุณต้องชดเชยด้วยการเปิดรูรับแสงกว้างขึ้น เพิ่มแสงในฉาก หรือขยับไปใช้ Base ISO ที่เหมาะกับสภาพแสงนั้น. อย่าเพิ่งรีบดัน ISO ลอย ๆ เพราะสโลว์โมชันที่ noise เต็มมันดูแย่กว่าปกติเวลาเล่นช้า ๆ เพราะคนมีเวลาจ้องภาพนานขึ้น
สปีดชัตเตอร์ทำให้สโลว์เนียนหรือแข็ง
อีกเรื่องที่ทำให้สโลว์ดู “เนียน” หรือ “แข็ง” คือสปีดชัตเตอร์. หลักง่าย ๆ ที่ผมใช้คือตั้งสปีดชัตเตอร์ประมาณสองเท่าของเฟรมเรต ถ้าถ่าย 120p ก็ตั้งราว 1/240 ถ้าถ่าย 240p ก็ราว 1/500 การทำแบบนี้ทำให้แต่ละเฟรมมี motion blur พอดี ๆ ภาพเคลื่อนไหวเลยดูนุ่มธรรมชาติ. ไม่กระตุกเป็นภาพนิ่งต่อกัน หลายคนตั้งชัตเตอร์เร็วเกินเพราะกลัวภาพเบลอ แล้วได้สโลว์ที่ดูแข็ง ๆ เหมือนวิดีโอเกมเก่า.
มีอีกอย่างที่อยากให้รู้ก่อนไปตั้งค่าจริงหรือก่อนไปอวดใคร. คือโหมดสูงสุดอย่าง 5K 120p กับ 4K 240p เต็ม ๆ ทาง Sony บอกว่าจะทยอยปล่อยผ่านเฟิร์มแวร์อัปเดต ช่วงเปิดตัวแรกกล้องจะถ่ายได้ที่ 5K 60p, 4K 120p และ FHD 240p ก่อน.
เพราะงั้นถ้าคุณวางแผนจะใช้โหมดสูงสุด ลองเช็กเวอร์ชันเฟิร์มแวร์ในกล้องตัวเองด้วยว่าปลดล็อกให้แล้วหรือยัง จะได้ไม่ไปรับงานโดยคิดว่ามีโหมดนั้นแล้วพอถึงหน้างานเปิดไม่ได้.
พูดตรง ๆ นะ ไม่ใช่ทุกช็อตควรเป็นสโลว์ ถ้าใส่สโลว์มั่วไปหมดคนดูจะเบื่อ. สโลว์มันมีค่าตอนคุณอยากเน้นอารมณ์บางจังหวะ.
เส้นผมปลิว น้ำกระเซ็น สีหน้าคนตอนสำคัญ เลือกเก็บ 5K 120p ไว้กับงานที่อยากได้ทั้งความช้าและความละเอียดสูงสุด. แล้วเก็บ 4K 240p ไว้กับจังหวะที่อยากช้าสุด ๆ ลองถ่ายทดสอบดูสักสองสามช็อตแล้วเอาเข้าไทม์ไลน์จริง คุณจะรู้ทันทีว่าอันไหนใช้กับงานคุณได้จริง.
Checklist ก่อนถ่ายสโลว์โมชัน
- Check firmware first.
- Test shutter speed.
- Check light level.
- Review playback.
