เวลาดูสเปทแบตเตอรี่โดยเฉพาะแบต V-Mount เราจะเจอค่าสองตัวคือ Wh และ Ah ซึ่งหลายคนสับสนว่าต่างกันยังไงและควรดูตัวไหนเวลาเปรียบเทียบ บางคนเลือกแบตจากตัวเลขที่สูงกว่าโดยไม่รู้ว่ามันวัดคนละอย่าง ความจริงสองค่านี้บอกข้อมูลที่ต่างกันและการเข้าใจมันช่วยให้เราเปรียบเทียบแบตและประเมินเวลาใช้งานได้ถูกต้อง ผมอยากชวนมาทำความเข้าใจว่า Wh กับ Ah คืออะไร เพราะพอเข้าใจแล้วจะเลือกแบตได้ตรงกับความต้องการและไม่สับสนกับตัวเลขบนสเปทอีกต่อไป
Ah คืออะไร
เริ่มจาก Ah ซึ่งย่อมาจากแอมป์ชั่วโมง เป็นค่าที่บอกปริมาณกระแสที่แบตจ่ายได้เทียบกับเวลา แต่ปัญหาคือ Ah อย่างเดียวไม่ได้บอกพลังงานทั้งหมด เพราะมันไม่รวมแรงดันไฟของแบต แบตที่ Ah เท่ากันแต่แรงดันต่างกันจะมีพลังงานจริงไม่เท่ากัน เพราะฉะนั้นการเปรียบเทียบแบตด้วย Ah อย่างเดียวอาจทำให้เข้าใจผิดได้ถ้าแบตที่เทียบกันมีแรงดันต่างกัน นี่คือเหตุผลที่เราต้องการอีกค่าหนึ่งที่บอกพลังงานรวมจริง ๆ
Wh คืออะไร
ค่านั้นคือ Wh ซึ่งย่อมาจากวัตต์ชั่วโมง เป็นค่าที่บอกพลังงานทั้งหมดของแบตโดยคำนวณจากแรงดันคูณกับความจุกระแสแล้ว เพราะฉะนั้น Wh จึงเป็นค่าที่ใช้เปรียบเทียบความจุพลังงานของแบตได้ตรงที่สุด แบตที่ Wh สูงกว่าก็เก็บพลังงานได้มากกว่าและจ่ายไฟได้นานกว่าเมื่อใช้กับอุปกรณ์เดียวกัน เวลาเปรียบเทียบแบต V-Mount จึงควรดูที่ Wh เป็นหลัก เพราะมันบอกพลังงานรวมที่เป็นกลางไม่ขึ้นกับแรงดัน ทำให้เทียบแบตต่างรุ่นต่างยี่ห้อได้อย่างยุติธรรม
ใช้ Wh ประเมินเวลาใช้งาน
ในทางปฏิบัติ Wh ยังช่วยให้เราประเมินคร่าว ๆ ได้ว่าแบตจ่ายไฟได้นานแค่ไหน โดยดูจากกำลังไฟที่อุปกรณ์ของเราใช้ ถ้าเรารู้ว่าอุปกรณ์กินไฟกี่วัตต์ ก็เอา Wh ของแบตหารด้วยกำลังไฟนั้นเพื่อได้เวลาใช้งานโดยประมาณ แม้ในการใช้จริงจะได้น้อยกว่าตัวเลขทฤษฎีเล็กน้อยเพราะมีการสูญเสีย แต่ก็พอให้เราวางแผนได้ว่าต้องมีแบตกี่ก้อนต่องาน การเข้าใจ Wh จึงไม่ใช่แค่เรื่องเปรียบเทียบ แต่ช่วยให้วางแผนการใช้ไฟในกองได้ด้วย
สรุป
สิ่งที่อยากให้จำคือ Ah บอกความจุกระแสแต่ไม่รวมแรงดันจึงเทียบข้ามแบตที่แรงดันต่างกันไม่ได้ตรง ส่วน Wh บอกพลังงานรวมจริงโดยคำนวณแรงดันเข้าไปแล้ว จึงเป็นค่าที่ใช้เปรียบเทียบความจุแบตได้ตรงที่สุด เวลาเลือกแบต V-Mount ให้ดูที่ Wh เป็นหลัก และใช้มันประเมินเวลาใช้งานโดยเอา Wh หารด้วยกำลังไฟที่อุปกรณ์ใช้ เข้าใจสองค่านี้แล้วเราจะเลือกแบตได้ตรงกับความต้องการและวางแผนจำนวนแบตต่องานได้แม่นขึ้น ไม่ต้องเดาหรือเลือกจากตัวเลขที่อาจเข้าใจผิด
