ปัญหาที่เจอบ่อยในงานวิดีโอคือแพนกล้องแล้วเส้นขอบฟ้าเอียง คือตอนเริ่มแพนขอบฟ้าตรง แต่พอแพนไปสุดขอบฟ้ากลับเอียง ทำให้ภาพดูไม่เป็นมืออาชีพ สาเหตุมักมาจากขาตั้งที่ไม่ได้ปรับระดับให้ตรงก่อน หลายคนไม่รู้ว่าขาตั้งวิดีโอมีระบบช่วยปรับระดับที่เรียกว่าบอลเลเวล ผมอยากชวนมาดูว่ามันคืออะไรและใช้ยังไง เพราะการปรับระดับให้ถูกเป็นพื้นฐานที่ทำให้การแพนดูเรียบร้อยและกันปัญหาขอบฟ้าเอียงได้ตั้งแต่แรก
ระบบบอลเลเวลคืออะไร
ระบบบอลเลเวลคือจุดต่อรูปครึ่งวงกลมระหว่างหัวขาตั้งกับขาที่ให้เราปรับเอียงหัวได้อิสระเพื่อจัดให้หัวได้ระดับ แม้ขาทั้งสามจะตั้งบนพื้นที่ไม่เรียบ จุดเด่นคือเราปรับระดับได้เร็วจากจุดเดียวโดยไม่ต้องไปยืดหดขาทีละขา ซึ่งต่างจากขาตั้งภาพนิ่งทั่วไปที่ต้องปรับความยาวขาเพื่อให้ได้ระดับ การมีบอลเลเวลทำให้จัดระดับในหน้างานได้ไวมาก โดยเฉพาะบนพื้นที่ไม่เรียบอย่างกลางแจ้ง ซึ่งเป็นเหตุผลที่ขาตั้งวิดีโอที่ดีมักมีระบบนี้
วิธีใช้บอลเลเวล
วิธีใช้คือดูจากลูกน้ำหรือระดับน้ำที่อยู่บนหัวขาตั้ง ซึ่งเป็นวงกลมมีฟองอากาศบอกว่าหัวเอียงไปทางไหน คลายตัวล็อกของบอลเลเวลแล้วขยับหัวให้ฟองอากาศเข้ามาอยู่กึ่งกลางวง เมื่อฟองอยู่ตรงกลางแปลว่าหัวได้ระดับแล้ว จากนั้นล็อกให้แน่น การทำแบบนี้ก่อนถ่ายทุกครั้งใช้เวลาไม่กี่วินาทีแต่กันปัญหาขอบฟ้าเอียงตอนแพนได้ ควรเช็กระดับใหม่ทุกครั้งที่ย้ายขาตั้งไปตำแหน่งใหม่ เพราะพื้นแต่ละจุดไม่เท่ากัน
ทำไมสำคัญกับการแพน
จุดที่ควรเข้าใจคือการปรับระดับสำคัญกับการแพนมากกว่าการถ่ายนิ่ง เพราะถ้าถ่ายนิ่งช็อตเดียว แม้หัวเอียงนิดหน่อยเราก็จัดเฟรมให้ขอบฟ้าตรงได้ แต่พอแพน ถ้าหัวไม่ได้ระดับ ขอบฟ้าจะค่อย ๆ เอียงระหว่างแพนอย่างที่แก้ไม่ได้ในหน้างาน เพราะฉะนั้นสำหรับงานที่มีการแพน การปรับระดับด้วยบอลเลเวลให้ตรงก่อนเป็นขั้นตอนที่ขาดไม่ได้ ขาตั้งที่ไม่มีบอลเลเวลก็ยังปรับระดับได้ด้วยการยืดหดขา แต่ช้ากว่าและยุ่งกว่าในหน้างานจริง
สรุป
สิ่งที่อยากให้จำคือ การแพนแล้วขอบฟ้าเอียงมักมาจากขาตั้งที่ไม่ได้ปรับระดับ ระบบบอลเลเวลช่วยให้เราจัดหัวให้ได้ระดับเร็วจากจุดเดียวแม้พื้นไม่เรียบ ใช้โดยดูฟองอากาศในลูกน้ำให้อยู่กึ่งกลางวงแล้วล็อก และเช็กใหม่ทุกครั้งที่ย้ายตำแหน่ง การปรับระดับสำคัญกับการแพนเป็นพิเศษ ทำก่อนถ่ายทุกครั้งใช้เวลาไม่กี่วินาทีแต่กันปัญหาขอบฟ้าเอียงได้ ฝึกให้เป็นนิสัยแล้วการแพนของเราจะดูเรียบร้อยและเป็นมืออาชีพขึ้น
