การอัปเดตเฟิร์มแวร์เลนส์จีนให้เข้ากับบอดี้รุ่นใหม่มักเป็นทางออกที่คนมองข้าม ขั้นตอนนี้เรียกสั้น ๆ ว่า lens firmware update เปลี่ยนบอดี้ใหม่วันแรก ใส่เลนส์ตัวเดิมที่ใช้มาสองปี แล้วออโต้โฟกัสมันวืด ๆ ไม่เหมือนเดิม บางทีก็ค้าง บางทีก็ขึ้นว่าไม่พบเลนส์ ผมเจอแบบนี้ครั้งแรกก็นึกว่าเลนส์เสีย เกือบส่งซ่อมไปแล้ว ปรากฏว่าแค่ต้องอัปเดตเฟิร์มแวร์เลนส์ ใช้เวลาสิบนาทีจบ
Lens firmware update เพราะชิปข้างในต้องคุยกับบอดี้
เหตุผลที่ต้องอัปมันตรงไปตรงมา เลนส์ออโต้โฟกัสไม่ได้เป็นแค่กระบอกแก้ว ข้างในมีชิปที่คุยกับบอดี้ตลอดเวลาว่าจะขยับมอเตอร์เท่าไหร่ จะรายงานระยะโฟกัสยังไง กันสั่นจะประสานกันแบบไหน พอผู้ผลิตกล้องออกบอดี้รุ่นใหม่ที่เปลี่ยนวิธีสั่ง เลนส์ที่เขียนโปรแกรมไว้ตั้งแต่สองปีก่อนก็ตอบไม่ทันหรือตอบผิดจังหวะ แบรนด์เลนส์อิสระเลยต้องปล่อยเฟิร์มแวร์ใหม่ตามมาเรื่อย ๆ เรื่องนี้ไม่ได้เกิดเฉพาะกับแบรนด์จีน แบรนด์ญี่ปุ่นที่ทำเลนส์ให้เมาท์ของคนอื่นก็เจอเหมือนกัน ต่างกันตรงที่แบรนด์จีนหลายเจ้าออกของถี่มาก เฟิร์มแวร์เลยขยับบ่อยตามไปด้วย
สองทางหลักในการอัป
วิธีอัปมีอยู่สองทางหลัก ทางแรกคือเลนส์รุ่นใหม่ ๆ ส่วนใหญ่มีพอร์ต USB-C เล็ก ๆ อยู่ที่ท้ายเมาท์ คุณโหลดไฟล์เฟิร์มแวร์จากเว็บทางการของแบรนด์นั้น เสียบสายเข้าคอมโดยตรง แล้วรันตามที่เขาบอก บางเจ้ามีโปรแกรมของตัวเอง บางเจ้าให้ลากไฟล์ไปวางเหมือนแฟลชไดรฟ์ ทางที่สองคือรุ่นที่ไม่มีพอร์ต ต้องใช้ด็อกของแบรนด์นั้นหรือส่งให้ตัวแทนจัดการให้ ก่อนซื้อเลนส์รุ่นไหนผมแนะนำให้ดูตรงนี้ด้วย เพราะเลนส์ที่อัปเองได้กับเลนส์ที่ต้องส่งไปให้คนอื่นอัป ประสบการณ์ใช้งานระยะยาวมันต่างกันพอสมควร
ข้อควรระวังที่พลาดแล้วเจ็บ
ข้อควรระวังมีไม่กี่ข้อแต่พลาดแล้วเจ็บ อย่างแรกคือดาวน์โหลดจากเว็บทางการเท่านั้น ไฟล์ที่คนแชร์ต่อในกลุ่มอย่าเสี่ยง อย่างที่สองคือดูให้ชัดว่าไฟล์นั้นตรงกับเมาท์ของคุณจริง ๆ เลนส์รุ่นเดียวกันแต่คนละเมาท์ใช้ไฟล์คนละตัว ใส่ผิดคือเลนส์เป็นก้อนอิฐได้เลย อย่างที่สามคือระหว่างอัปห้ามถอดสาย ห้ามปิดคอม ห้ามให้เครื่องหลับ และถ้าอัปผ่านตัวกล้อง ให้ชาร์จแบตให้เต็มก่อน สุดท้ายคืออ่านหมายเหตุของเวอร์ชันนั้นสักนิด บางเวอร์ชันแก้เฉพาะบอดี้บางรุ่น ถ้าเครื่องคุณไม่ได้มีอาการอะไรเลย จะยังไม่อัปก็ได้ ไม่มีกฎว่าต้องตามทุกเวอร์ชัน
ที่ผมอยากให้ติดไว้จริง ๆ คือนิสัยเช็กเฟิร์มแวร์ก่อนโทษของ ทุกครั้งที่เปลี่ยนบอดี้ หรือเจออาการโฟกัสประหลาดที่เมื่อวานยังปกติดี ให้เข้าไปดูเวอร์ชันเลนส์กับเวอร์ชันกล้องก่อนเป็นอันดับแรก หลายเคสที่คนคิดว่าซื้อเลนส์มาไม่ดี จริง ๆ แค่ซอฟต์แวร์สองฝั่งยังคุยกันไม่ลงตัวเท่านั้นเอง จึงควรนึกถึง lens firmware update ไว้เสมอ
