ระวังวิดีโอสีเพี้ยน ถ้าเลือกใช้ฟิลเตอร์คุณภาพต่ำเกินไป ฟิลเตอร์ชิ้นเล็ก ๆ ที่อาจเปลี่ยนคุณภาพวิดีโอทั้งคลิปโดยไม่รู้ตัว

เวลาพูดถึงคุณภาพวิดีโอ หลายคนมักให้ความสำคัญกับกล้อง เลนส์ ความละเอียด ไฟล์วิดีโอ หรือการเกรดสีเป็นหลัก แต่มีอุปกรณ์ชิ้นหนึ่งที่หลายคนมองข้าม ทั้งที่มันอยู่หน้าเลนส์โดยตรง และมีผลกับภาพมากกว่าที่คิด นั่นก็คือ “ฟิลเตอร์”

ไม่ว่าจะเป็น ND Filter, Variable ND, CPL หรือ UV Filter ฟิลเตอร์เหล่านี้มีหน้าที่ช่วยควบคุมแสง ลดแสงสะท้อน ปกป้องหน้าเลนส์ หรือช่วยให้เราถ่ายวิดีโอได้ตามค่ากล้องที่ต้องการ แต่ในขณะเดียวกัน ถ้าเราเลือกใช้ฟิลเตอร์คุณภาพต่ำเกินไป ฟิลเตอร์ก็อาจกลายเป็นต้นเหตุที่ทำให้ภาพของเราสีเพี้ยน คอนทราสต์ตก ความคมลด หรือเกรดสีได้ยากขึ้นโดยไม่รู้ตัว

โดยเฉพาะในงานวิดีโอที่ต้องการความต่อเนื่องของสีและโทนภาพ ฟิลเตอร์คุณภาพดีจึงไม่ใช่แค่อุปกรณ์เสริม แต่เป็นส่วนหนึ่งของคุณภาพภาพตั้งแต่ต้นทาง

ทำไมฟิลเตอร์ถึงมีผลกับสีของวิดีโอ

ฟิลเตอร์คือชิ้นกระจกที่เรานำไปวางไว้ด้านหน้าเลนส์ หมายความว่าแสงทุกอย่างที่เข้าสู่กล้องต้องผ่านฟิลเตอร์ก่อนถึงเซ็นเซอร์

ถ้าฟิลเตอร์มีคุณภาพดี แสงที่ผ่านเข้าไปจะยังคงความใกล้เคียงกับของจริง สีไม่เพี้ยนมาก รายละเอียดไม่ลดลง และคอนทราสต์ยังดีอยู่

แต่ถ้าฟิลเตอร์คุณภาพต่ำ กระจกหรือการเคลือบผิวอาจส่งผลกับสีและคุณภาพแสงโดยตรง เช่น

• ภาพติดเขียวหรือติดม่วง
• สีผิวดูแปลก ไม่เป็นธรรมชาติ
• ภาพดูหม่นลงโดยไม่ตั้งใจ
• คอนทราสต์ลดลง
• รายละเอียดภาพดูนิ่มกว่าเดิม
• เกิดแสงแฟลร์หรือโกสต์ง่ายขึ้น
• เวลาใช้เลนส์ไวด์อาจเกิดสีไม่สม่ำเสมอหรือมุมภาพมืดผิดปกติ

สิ่งเหล่านี้อาจดูเล็กน้อยตอนมองผ่านจอกล้อง แต่เมื่อเอาไฟล์มาตัดต่อหรือเกรดสีจริง จะเห็นชัดว่าภาพแก้ยากกว่าที่ควรจะเป็น

ฟิลเตอร์คุณภาพต่ำทำให้วิดีโอเสียยังไงบ้าง

1. สีเพี้ยนตั้งแต่ต้นทาง

ปัญหาที่เจอบ่อยที่สุดคือ “สีเพี้ยน” หรือ Color Cast เช่น ภาพติดเขียว ติดม่วง ติดน้ำตาล หรือติดฟ้าแบบผิดธรรมชาติ

ถ้าเป็นภาพนิ่ง เรายังพอแก้ทีละภาพได้ แต่ในงานวิดีโอที่มีหลายช็อต หลายมุมกล้อง หรือถ่ายทั้งวัน การแก้สีที่เพี้ยนจากฟิลเตอร์จะกลายเป็นงานหนักทันที

ที่สำคัญคือสีเพี้ยนจากฟิลเตอร์ไม่ได้แก้ง่ายเหมือนปรับ White Balance เพราะบางครั้งมันไม่ได้เพี้ยนทั้งภาพเท่ากัน แต่เพี้ยนเฉพาะบางช่วงแสง หรือบางมุมของภาพ ทำให้การเกรดสีทำได้ยากขึ้นมาก

โดยเฉพาะสีผิว ถ้าฟิลเตอร์ทำให้ผิวติดเขียวหรือติดแดงเกินไป วิดีโอจะดูไม่เป็นธรรมชาติทันที ต่อให้กล้องดี เลนส์ดี หรือถ่ายด้วยโปรไฟล์สีดีแค่ไหน ภาพก็อาจดูไม่สะอาดตั้งแต่ต้นทาง

2. คอนทราสต์ตก ภาพดูหม่น ไม่ใส

ฟิลเตอร์คุณภาพต่ำบางตัวทำให้ภาพดูเหมือนมีฝ้าบาง ๆ เคลือบอยู่ ภาพจะดูหม่นลง คอนทราสต์หาย และสีไม่สดเท่าที่ควร

ปัญหานี้เกิดขึ้นได้ชัดเวลาถ่ายย้อนแสง ถ่ายกลางแจ้ง หรือมีแหล่งกำเนิดแสงแรง ๆ อยู่ในเฟรม เช่น ดวงอาทิตย์ ไฟถนน ไฟสตูดิโอ หรือแสงสะท้อนจากกระจก

ผลที่ตามมาคือภาพดูไม่ใส ไม่คม และขาดมิติ ทั้งที่จริง ๆ แล้วเลนส์ของเราอาจให้คุณภาพดีมาก แต่ถูกฟิลเตอร์ด้านหน้าลดคุณภาพลงไปก่อนแล้ว

3. ความคมลดลงโดยไม่รู้ตัว

เลนส์บางตัวให้รายละเอียดดีมาก โดยเฉพาะเลนส์ที่ใช้กับกล้องความละเอียดสูงหรือกล้องวิดีโอ 4K, 6K, 8K แต่ถ้าใส่ฟิลเตอร์คุณภาพต่ำเข้าไป รายละเอียดที่ควรได้อาจลดลง

ภาพอาจดูนิ่มขึ้นเล็กน้อย ขอบรายละเอียดไม่คมเหมือนเดิม หรือมีอาการเหมือนโฟกัสไม่เป๊ะ ทั้งที่จริง ๆ โฟกัสเข้าแล้ว

สำหรับงานวิดีโอออนไลน์ทั่วไป อาการนี้อาจไม่ชัดในจอเล็ก แต่ถ้าเป็นงานรีวิวสินค้า งานโฆษณา งานถ่ายคน หรือคอนเทนต์ที่ต้องการภาพคมสะอาด ฟิลเตอร์ที่ลดความคมจะส่งผลกับคุณภาพงานโดยตรง

4. Variable ND คุณภาพต่ำอาจทำให้ภาพเป็นกากบาทหรือสีไม่สม่ำเสมอ

หลายคนใช้ Variable ND เพราะสะดวกมาก โดยเฉพาะงานวิดีโอที่ต้องควบคุม Shutter Speed ให้อยู่ในค่าที่เหมาะสม เช่น 1/50 หรือ 1/60 ในวันที่แสงแรง

• แต่ Variable ND คุณภาพต่ำมักมีปัญหา เช่น
• คอนทราสต์ตกเมื่อหมุนไปช่วงเข้ม
• หมุนเข้มมากแล้วเกิดลายกากบาท หรือ X Pattern
• มุมภาพสว่างไม่เท่ากัน
• สีเปลี่ยนตามระดับความเข้มของ ND
• ใช้กับเลนส์ไวด์แล้วภาพไม่สม่ำเสมอ

นี่เป็นปัญหาที่อันตรายมากสำหรับงานวิดีโอ เพราะบางครั้งเราจะเห็นชัดก็ตอนกลับมาเปิดไฟล์ในคอมแล้ว ซึ่งแก้ยากหรือแทบแก้ไม่ได้

5. ทำให้การเกรดสีเสียเวลามากขึ้น

หลายคนคิดว่า “ถ้าสีเพี้ยน เดี๋ยวไปแก้ในโปรแกรมได้” ซึ่งจริงบางส่วน แต่ไม่ใช่ทั้งหมด ถ้าไฟล์ต้นทางสะอาด สีตรง และคอนทราสต์ดี การเกรดสีจะง่ายมาก เราสามารถปรับโทนตามสไตล์ที่ต้องการได้เร็วขึ้น

แต่ถ้าฟิลเตอร์ทำให้สีเพี้ยนตั้งแต่ต้นทาง เราจะเสียเวลาไปกับการ “ซ่อมภาพ” ก่อนจะได้เริ่ม “สร้างลุค” ด้วยซ้ำ แทนที่เราจะเกรดสีเพื่อให้ภาพสวยขึ้น เรากลับต้องเกรดสีเพื่อแก้ปัญหาที่ไม่ควรเกิดขึ้นตั้งแต่แรก สำหรับคนทำคอนเทนต์ที่ต้องผลิตงานต่อเนื่อง เรื่องนี้สำคัญมาก เพราะเวลาหลังบ้านคือค่าใช้จ่ายเหมือนกัน

ฟิลเตอร์คุณภาพดีควรเป็นแบบไหน

• 1. สีต้องเที่ยงตรงหรือเพี้ยนให้น้อยที่สุด
• 2. ความคมต้องไม่ตกชัดเจน
• 3. Coating ต้องช่วยลดแสงสะท้อนและแฟลร์
• 4. Variable ND ต้องหมุนแล้วใช้งานได้จริงในช่วงที่ต้องการ
• ทำไมฟิลเตอร์จึงสำคัญกับคนทำวิดีโอมากกว่าที่คิด

งานวิดีโอแตกต่างจากภาพนิ่งตรงที่ทุกอย่างต้องต่อเนื่อง

ถ้าสีเพี้ยนในภาพนิ่ง เราแก้ทีละภาพได้
แต่ถ้าสีเพี้ยนในวิดีโอ เราอาจต้องแก้ทั้งคลิป
ถ้าฟิลเตอร์แต่ละตัวให้สีไม่เหมือนกัน เราอาจต้องแก้สีทุกช็อต
ถ้า VND ทำให้ภาพเปลี่ยนสีตามระดับความเข้ม การตัดต่อจากช็อตหนึ่งไปอีกช็อตหนึ่งอาจดูไม่ต่อเนื่องทันที

ดังนั้นฟิลเตอร์ที่ดีไม่ได้ช่วยแค่ตอนถ่าย แต่ช่วยลดปัญหาทั้งกระบวนการ ตั้งแต่ถ่าย ตัดต่อ เกรดสี ไปจนถึงส่งงาน

ผู้เขียน