PTZ ย่อมาจาก Pan Tilt Zoom สำหรับกล้อง PTZ
PTZ ย่อมาจากสามคำ Pan Tilt Zoom แพนคือหันซ้ายขวา Tilt คือก้มเงยขึ้นลง Zoom ก็คือซูมเข้าออก จุดที่ทำให้มันต่างจากกล้องทั่วไปคือทั้งสามอย่างนี้สั่งได้จากระยะไกล ไม่ต้องมีคนไปยืนจับตัวกล้อง คุณนั่งอยู่หลังโต๊ะคอนโทรล กดปุ่มบนจอยสติ๊ก กล้องก็หันไปตามที่คุณอยากได้ ตัวกล้องเองติดอยู่กับที่ แต่หัวมันขยับได้อิสระเอาจริง ๆ หัวใจของมันไม่ได้อยู่ที่ว่ามันขยับได้อย่างเดียว แต่อยู่ที่ว่ามันทำงานได้โดยไม่ต้องใช้คน กล้องถ่ายวิดีโอปกติถ้าอยากได้ภาพหันตามคนพูด ต้องมีตากล้องยืนประจำหนึ่งคนต่อหนึ่งตัว งานที่ต้องใช้สามสี่มุมก็ต้องมีสามสี่คน แต่ PTZ ให้คนคนเดียวคุมได้หมดหลายตัวพร้อมกัน อันนี้แหละที่ทำให้มันโผล่ไปอยู่ในห้องประชุม ห้องเรียน โบสถ์ สตูดิโอไลฟ์ เต็มไปหมด นี่คือจุดเด่นสำคัญของกล้อง PTZแล้วมันหน้าตาเป็นยังไง ส่วนใหญ่เป็นก้อนกลม ๆ หรือทรงโดม มีเลนส์ยื่นออกมาตรงกลาง ติดเพดานได้ ตั้งโต๊ะได้ ยึดขาตั้งก็ได้ รุ่นที่คนเริ่มต้นชอบซื้อกันอย่าง OBSBOT Tail Air ตัวเล็กกว่ากระป๋องน้ำอัดลมด้วยซ้ำ ส่วนรุ่นงานหนักอย่าง PTZOptics Move หรือ Sony SRG จะตัวใหญ่ขึ้นมาหน่อย ซูมได้ไกลกว่า เลนส์เยอะกว่ามันไม่ใช่กล้องวงจรปิดนะ
คนมักเข้าใจผิดว่า PTZ คือกล้องวงจรปิด เพราะหน้าตามันคล้ายกัน แต่คนละเรื่องเลยนะ กล้องวงจรปิดออกแบบมาเพื่อบันทึกภาพเฝ้าระวัง ภาพพอดูออกก็พอ ส่วน PTZ สายโปรดักชันออกแบบมาเพื่อออกอากาศ ภาพต้องคม สีต้องสวย เฟรมเรตต้องนิ่ง แล้วต่อเข้าสวิตเชอร์หรือโปรแกรมไลฟ์ได้ พูดง่าย ๆ มันคือกล้องวิดีโอที่เอาความสามารถในการขยับหัวมาใส่ไว้ให้คุมทางไกลเหมาะกับใครบ้าง
ถ้าถามว่าเหมาะกับใคร ผมจะบอกว่าใครก็ตามที่ต้องถ่ายอะไรซ้ำ ๆ ที่เดิมบ่อย ๆ แล้วไม่อยากจ้างตากล้องประจำ เช่น สอนออนไลน์ ประชุมไฮบริด สัมมนา ไลฟ์ขายของ งานพวกนี้ PTZ ช่วยได้เยอะ ส่วนงานถ่ายที่ต้องเคลื่อนกล้องเข้าหาคนแบบมีอารมณ์ วิ่งตามซับเจกต์จริง ๆ อันนั้นคนถือกล้องยังทำได้ดีกว่าอยู่ เดี๋ยวเรื่องนี้ผมค่อยเล่าละเอียดในไฟล์เทียบกันตัวต่อตัว กล้อง PTZ จึงเหมาะกับงานที่ถ่ายซ้ำในสถานที่เดิมสรุปเนื้อหาสำคัญ
- แต่ PTZ ให้คนคนเดียวคุมได้หมดหลายตัวพร้อมกัน
- พูดง่าย ๆ มันคือกล้องวิดีโอที่เอาความสามารถในการขยับหัวมาใส่ไว้ให้คุมทางไกล
