มือใหม่หลายคนกลัว ISO สูงเหมือนเป็นศัตรู ทั้งที่ high ISO photography ยังมีประโยชน์ พยายามตั้ง ISO ต่ำสุดตลอดเวลาเพราะเชื่อว่าดันสูงแล้วภาพจะเสียด้วย noise แต่ความกลัวนี้บางทีทำให้พลาดภาพดี ๆ ไปมากกว่าได้ภาพสะอาด วันนี้เราจะมาคุยกันให้เข้าใจ ประเด็นสำคัญคือ ISO สูงไม่ได้แปลว่าภาพเสียเสมอ
high ISO photography: ISO ทำอะไร
ก่อนอื่นต้องเข้าใจว่า ISO ทำอะไร มันคือการเพิ่มความไวต่อแสงที่มีอยู่ ยิ่งดันสูงภาพยิ่งสว่างขึ้นในที่แสงน้อย แต่ก็มาพร้อมเม็ดสีรบกวนหรือ noise ที่มากขึ้น นี่คือเหตุผลที่หลายคนกลัว แต่เรื่องนี้มีรายละเอียดที่ทำให้ความกลัวเกินจริง
ทำไมไม่ต้องกลัว ISO สูงเกินไป ISO สูงไม่ได้แปลว่าภาพเสียเสมอ
ประเด็นแรกคือกล้องสมัยใหม่จัดการ noise ได้ดีขึ้นมาก ค่า ISO ที่เมื่อก่อนถือว่าสูงจนใช้ไม่ได้ ทุกวันนี้กลับให้ภาพที่ใช้งานได้สบาย noise ที่ ISO สูงในกล้องยุคนี้มักละเอียดและดูเป็นธรรมชาติกว่าเดิมมาก เราจึงไม่ต้องกลัวเท่าสมัยก่อน จึงเห็นได้ว่า ISO สูงไม่ได้แปลว่าภาพเสียเสมอ ประเด็นที่สองที่สำคัญกว่าคือ ภาพที่มี noise นิดหน่อยแต่คมและได้จังหวะ ยังมีค่ามากกว่าภาพที่สะอาดแต่เบลอหรือพลาดโมเมนต์ ลองคิดดู ถ้าเราอยู่ในที่แสงน้อยแล้วไม่กล้าดัน ISO เราอาจต้องใช้ชัตเตอร์ช้าจนภาพสั่น หรือพลาดช็อตเพราะแสงไม่พอ การยอมรับ noise เล็กน้อยเพื่อแลกกับภาพที่คมและได้จังหวะคือการแลกที่คุ้ม โดยเฉพาะในโมเมนต์ที่ผ่านแล้วผ่านเลย นี่คือเหตุผลว่า ISO สูงไม่ได้แปลว่าภาพเสียเสมอ ประเด็นที่สามคือ noise จัดการได้ในขั้นแต่งภาพระดับหนึ่ง โปรแกรมแต่งภาพสมัยนี้ลด noise ได้ดี และถ้าเราถ่าย RAW ไว้ก็มีพื้นที่ให้จัดการมากขึ้น noise จึงไม่ใช่จุดจบของภาพอย่างที่กลัว
แล้วควรตั้ง ISO ยังไง
แต่ก็ไม่ได้แปลว่าดัน ISO สูงสุดได้ตามใจ หลักที่ดีคือตั้ง ISO ให้ต่ำที่สุดเท่าที่สถานการณ์ยอม กลางวันแสงดีก็อยู่ค่าต่ำเพื่อภาพสะอาดที่สุด แต่พอแสงน้อยลงและทางเลือกอื่นหมดแล้ว ก็อย่าลังเลที่จะดันขึ้นเท่าที่จำเป็น มันคือการใช้เครื่องมืออย่างเข้าใจ ไม่ใช่กลัวจนไม่กล้าใช้ มีเคล็ดลับที่ช่วยลด noise คือพยายามถ่ายให้แสงพอดีตั้งแต่ตอนถ่าย ไม่ถ่ายมืดเกินแล้วมาดันให้สว่างทีหลัง เพราะการดึงเงาขึ้นทีหลังจะดึง noise ขึ้นมาด้วย การถ่ายให้พอดีตั้งแต่แรกทำให้ ISO สูงดูดีกว่า
สรุป
สิ่งที่อยากให้จำคือ ISO สูงไม่ได้แปลว่าภาพเสียเสมอ กล้องยุคนี้จัดการ noise ได้ดี และภาพคมที่มี noise นิดหน่อยมีค่ากว่าภาพสะอาดที่เบลอหรือพลาดจังหวะ ตั้ง ISO ต่ำเมื่อทำได้ แต่อย่ากลัวจนไม่กล้าดันเมื่อจำเป็น ใช้มันอย่างเข้าใจแล้วมันคือเพื่อนในที่แสงน้อย ไม่ใช่ศัตรู
