หนึ่งในสาเหตุที่สตรีมกระตุกหรือภาพแตกทั้งที่อุปกรณ์ดีคือการตั้งค่า bitrate และ encoder ไม่เหมาะกับความเร็วอินเทอร์เน็ตและเครื่องของเรา หลายคนตั้งค่าตามที่คนอื่นบอกโดยไม่เข้าใจ พอเน็ตไม่พอหรือเครื่องไม่ไหวก็เจอปัญหา ความจริงเรื่องนี้เข้าใจได้และตั้งให้เหมาะกับตัวเองได้ ผมอยากชวนมาดูว่า bitrate และ encoder คืออะไรและตั้งยังไงให้ภาพลื่นไม่กระตุก เพราะการตั้งค่าที่เหมาะกับระบบของเราคือกุญแจของสตรีมที่คุณภาพดีและเสถียร ไม่ใช่แค่มีอุปกรณ์แพง
bitrate คืออะไร ตั้งเท่าไรดี
bitrate ในการสตรีมคือปริมาณข้อมูลที่เราส่งขึ้นแพลตฟอร์มต่อวินาที ยิ่ง bitrate สูงภาพก็ยิ่งคมและรายละเอียดมากขึ้น แต่ก็ต้องการความเร็วอัปโหลดของอินเทอร์เน็ตที่สูงตาม จุดสำคัญคือ bitrate ที่ตั้งต้องไม่เกินความเร็วอัปโหลดที่เน็ตเราไหว ถ้าตั้งสูงเกินกว่าที่เน็ตส่งได้ สตรีมจะกระตุกหรือหลุด เพราะฉะนั้นต้องเช็กความเร็วอัปโหลดของเน็ตก่อนแล้วตั้ง bitrate ให้ต่ำกว่านั้นโดยเผื่อไว้ ไม่ใช่ตั้งสูงสุดเสมอ การจับคู่ bitrate กับความเร็วเน็ตจริงคือพื้นฐานของสตรีมที่ลื่น
encoder เลือกแบบไหน
encoder คือส่วนที่ทำหน้าที่บีบอัดภาพก่อนส่ง มีสองแบบหลักคือใช้ตัวประมวลผลของคอมหรือใช้ตัวช่วยเข้ารหัสในการ์ดจอ การเลือก encoder มีผลกับทั้งคุณภาพและภาระของเครื่อง ถ้าเครื่องแรงพอ การใช้ตัวประมวลผลอาจให้คุณภาพดีแต่กินทรัพยากรมาก ส่วนการใช้ตัวช่วยในการ์ดจอกินทรัพยากรน้อยกว่าทำให้เครื่องทำงานอื่นได้ลื่นขึ้น เหมาะกับคนที่สตรีมและทำอย่างอื่นบนเครื่องเดียวกัน การเลือก encoder ที่เหมาะกับเครื่องของเราช่วยให้สตรีมลื่นโดยเครื่องไม่หน่วง
ตั้งค่าในทางปฏิบัติ
ในทางปฏิบัติ การตั้งค่าที่ดีคือเริ่มจากเช็กความเร็วอัปโหลดของเน็ต แล้วตั้ง bitrate ให้ต่ำกว่านั้นพอมีเผื่อ เลือกความละเอียดและเฟรมเรตที่เหมาะกับ bitrate ที่ตั้งได้ และเลือก encoder ตามว่าเครื่องเราแรงพอจะใช้ตัวประมวลผลไหมหรือควรใช้ตัวช่วยในการ์ดจอเพื่อลดภาระ จากนั้นทดสอบสตรีมดูว่าลื่นไหมก่อนสตรีมจริง การทดสอบก่อนช่วยให้เราปรับจนได้ค่าที่เหมาะกับระบบของเราโดยเฉพาะ เพราะค่าที่ดีสำหรับคนอื่นอาจไม่เหมาะกับเน็ตและเครื่องของเรา
สรุป
สิ่งที่อยากให้จำคือ bitrate คือปริมาณข้อมูลที่ส่งต่อวินาที ยิ่งสูงยิ่งคมแต่ต้องไม่เกินความเร็วอัปโหลดของเน็ตที่เราไหว ส่วน encoder คือตัวบีบอัดภาพ เลือกระหว่างใช้ตัวประมวลผลที่คุณภาพดีแต่กินทรัพยากรกับตัวช่วยในการ์ดจอที่เบากว่า ตั้งค่าโดยเช็กความเร็วเน็ตก่อนแล้วตั้ง bitrate ให้เผื่อ เลือก encoder ตามเครื่อง และทดสอบก่อนสตรีมจริง การตั้งค่าที่เหมาะกับระบบของเราคือกุญแจของสตรีมที่ลื่นและคมโดยไม่กระตุก มากกว่าการมีอุปกรณ์แพง
